Postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. I USK 263/25
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania S.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z udziałem zainteresowanego P. Spółki Akcyjnej Spółki komandytowej o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 grudnia 2025 r., skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt III AUa 1188/21,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z odsetkami ustawowymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2025 r. oddalił apelację odwołującej się S. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 maja 2021 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 12 listopada 2019 r., stwierdzającej, że odwołująca się, jako pracownik u płatnika składek P. S.A. SP.K., nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od dnia 1 kwietnia 2019 r. oraz orzekł o kosztach procesu.
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że w spornym okresie odwołująca się nie świadczyła na rzecz płatnika składek usług logopedycznych w warunkach właściwych dla stosunku pracy. Charakter jej pracy w ramach umowy o pracę, którą podpisała będąc w ciąży (dziecko urodziła w dniu 19 października 2019 r.), nie różnił się od wykonywanej dotychczas na podstawie umowy o świadczenie usług logopedycznych, choć zwiększył się zakres jej obowiązków. Mimo określenia miejsca wykonywania pracy w S., oddalonych od K. około 500 km, odwołująca się faktycznie wykonywała pracę głównie w K., co wynikało z ustnych ustaleń stron. Odwołująca się nie zawarłaby umowy o pracę, gdyby pracę musiała świadczyć w S., gdyż sprawuje opiekę nad dwójką dzieci w wieku 4 lat i 15 miesięcy. Wykonywanie pewnych czynności związanych z usługami logopedycznymi samo w sobie nie stanowi o realizacji pracowniczego zatrudnienia, skoro już przed dniem 1 kwietnia 2019 r. odwołująca się współpracowała z płatnikiem składek w zakresie usług logopedycznych w ramach własnej działalności gospodarczej. Ponadto podpisanie spornej umowy o pracę nie było motywowane zamiarem nawiązania więzi prawnej wykonywanej na zasadach przewidzianych dla stosunku pracy, lecz stworzeniem pozorów pracowniczego zatrudnienia, co było korzystne dla odwołującej się, zamierzającej skorzystać ze świadczeń łączących się z macierzyństwem, obliczonych z uwzględnieniem wysokiej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie pracownicze, którą stanowiło przewidziane w umowie wynagrodzenie za pracę, przekraczające w skali miesiąca 10.000 zł brutto. Skoro nie doszło do faktycznej realizacji stosunku pracy, to nie powstał tytuł obowiązkowego ubezpieczenia społecznego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, analizowana umowa o pracę była nieważna (art. 83 k.c.) z powodu fikcyjności złożonych przez strony oświadczeń woli, stwarzających jedynie pozór nawiązania stosunku pracy.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
