Postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. I USK 242/25
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu z udziałem zainteresowanego Z.L. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 grudnia 2025 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III AUa 990/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych z ustawowymi odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Katowicach na rzecz adwokata T.G. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 19 listopada 2024 r. oddalił apelację odwołującego się M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 5 czerwca 2023 r., którym oddalono odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu z dnia 8 kwietnia 2022 r., stwierdzającej, że odwołujący się, jako pracownik u płatnika składek Z. L., nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia 27 stycznia 2020 r., a także orzekł o kosztach postępowania.
Sąd Apelacyjny, uzupełniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji, dopuścił dowód z zeznań płatnika składek oraz odwołującego się na okoliczność woli stron zawierających umowę z dnia 27 stycznia 2020 r. i sposobu jej realizacji, które jednak nie dostarczyły argumentów za przyjęciem, że strony zawarły i realizowały umowę o pracę. Umowa ta została zawarta, kiedy jeszcze nie było wiadome, czy płatnik składek wygrał przetarg na budowę w M., natomiast jej strony nie przedstawiły informacji o pozyskanych ofertach, notatek z pracy odwołującego się ani korespondencji, nie określiły, jakich ofert miał on poszukiwać, aby umożliwić wykonanie robót płatnikowi składek, który nie miał pracowników, maszyn, urządzeń ani nawet narzędzi. Co do okresu w dniach od 27 do 31 stycznia 2020 r. brak było dowodów potwierdzających zatrudnienie pracownicze, a strony nawet nie uprawdopodobniły, by jakakolwiek praca była wówczas wykonywana i odwołujący się otrzymał za nią wynagrodzenie. Z kolei praca odwołującego się w kolejnym okresie, tj. od dnia 1 lutego 2020 r., kiedy to miał - przy niezmienionym stanowisku dyrektora do spraw technicznych - wykonywać obowiązki kierownika budowy, była pracą samodzielną i nikt nie mógł mu wydawać żadnych poleceń. Z. L. nie miał kwalifikacji ani uprawnień, które dawałyby mu możliwość organizowania pracy kierownika budowy i weryfikowania prawidłowości jej wykonania. Odwołujący się sam decydował o tym, co będzie robił i w jaki sposób, a wykorzystanie przez niego czasu pracy nie było sprawdzane przez płatnika składek jako pracodawcę. Okoliczności te wskazują, że strony łączyła umowa o charakterze gospodarczym, jako dwóch przedsiębiorców, a nie umowa o pracę. Sąd Apelacyjny uwypuklił, że odwołujący się wiedział, że w najbliższym czasie nie będzie mógł wykonywać działalności gospodarczej, a zawarcie umowy o pracę pozwalało mu otrzymywać wynagrodzenie chorobowe, a następnie zasiłek chorobowy. Płatnik składek nie miał środków na opłacanie składek i ich nie opłacał za odwołującego się, zgłoszonego do ubezpieczeń społecznych jako pracownik. Postępowanie dowodowe wykazało, że sporna umowa o pracę została zawarta dla pozoru, a czynności wykonywane przez odwołującego się nie były wykonywane w reżimie pracowniczym.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
