Postanowienie SN z dnia 8 września 2026 r., sygn. I USK 1583/26
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z odwołania J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w Łodzi o przeliczenie emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 września 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt III AUa 246/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 23 stycznia 2025 r. oddalił odwołanie ubezpieczonego J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2024 r. odmawiającej ubezpieczonemu ponownego ustalenia wysokości emerytury.
Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2025 r. zmienił zaskarżony apelacją ubezpieczonego wyrok Sąd Okręgowego oraz poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu od dnia 2 sierpnia 2024 r. prawo do przeliczenia emerytury bez potrącenia kwot emerytur w obniżonym wieku wypłaconych do osiągnięcia przez niego wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym i oddalił odwołanie w pozostałej części (pkt I) oraz oddalił apelację w pozostałej części (pkt II).
W wyrokach Sądów meriti przyjęto, że organ rentowy decyzją z dnia 19 września 2007 r. przyznał ubezpieczonemu, urodzonemu 26 sierpnia 1952 r., prawo do wcześniejszej emerytury, a decyzją z dnia 27 listopada 2017 r. - prawo do emerytury w powszechnym wieku, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna). W dniu 6 sierpnia 2024 r. ubezpieczony wniósł o ponowne ustalenie wysokości emerytury powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024, poz. 67), stwierdzający, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które przed dniem 6 czerwca 2012 r. (tj. przed ogłoszeniem ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2012 r., poz. 637, która wprowadziła do ustawy emerytalnej art. 25 ust. 1b), złożyły wniosek o jedną z emerytur wymienionych w tym przepisie, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Niezależnie od tego, że wyrok ten nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, to wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, w sprawie wystąpiła podstawa z art. 114 ustawy emerytalnej, gdyż nową okolicznością istniejącą przed wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego, o której mowa w tym przepisie, jest nieuwzględnienie przez organ rentowy standardu konstytucyjnego obowiązującego w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16 (OTK-A 2019, poz. 1), stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczył urodzonych w 1953 r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Wyrok ten pozwala na przeprowadzenie prokonstytucyjnej wykładni art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w stosunku do osób, które skorzystały z wcześniejszej emerytury przed dniem 6 czerwca 2012 r., tj. przed dodaniem art. 25 ust. 1b do ustawy emerytalnej. Ubezpieczony mieści się w kręgu osób objętych wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20, albowiem wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury złożył w 2007 r., czyli przed dniem 6 czerwca 2012 r., a więc nie mógł on przewidzieć, że konsekwencją przejścia na tę emeryturę będzie pomniejszenie podstawy jego emerytury „powszechnej” o pobrane wcześniej świadczenia. To oznacza, że nie można wobec niego stosować art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej bez uwzględnienia standardu konstytucyjnego, doprecyzowanego w wyroku SK 140/20, za okres do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W związku z tym, że ubezpieczony miał przyznaną wcześniejszą emeryturę od 2007 r., a od dnia 1 października 2017 r. (czyli od osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego) emeryturę powszechną, której nie pobierał gdyż była mniej korzystna, Sąd Apelacyjny ustalił okres, za który pobrane wcześniej emerytury nie mogą być potrącone od emerytury powszechnej na podstawie art. 25 ust. 1b emerytalnej i przyznał ubezpieczonemu prawo do przeliczenia emerytury z pominięciem tego przepisu począwszy od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia 2 sierpnia 2024 r. (art. 129 ust.1 ustawy emerytalnej), ale tylko w odniesieniu do kwot emerytur wypłaconych za okres do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (tj. do dnia 1 października 2017 r.). Za pozostały okres odwołanie podlegało oddaleniu.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
