Wyrok NSA z dnia 16 października 2026 r., sygn. III OSK 1311/24
Po wygaśnięciu stosunku służbowego funkcjonariusza Straży Granicznej, a wraz z nim prawa do uposażenia, niedopuszczalne jest wydanie decyzji przyznającej lub podwyższającej dodatek funkcyjny albo służbowy, także za okres poprzedzający zwolnienie ze służby. Wypłata dodatku wymaga uprzedniego, dokonanego w czasie trwania prawa do uposażenia, ustalenia jego wysokości w przewidzianym prawem trybie.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła dopuszczalności przyznania byłemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej podwyższonego dodatku funkcyjnego lub służbowego za okres czynnej służby, gdy postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się po jego zwolnieniu ze służby w związku z przejściem na emeryturę. Istotą sporu było ustalenie, czy wygaśnięcie prawa do uposażenia na podstawie art. 110 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej wyłącza późniejsze ustalenie wysokości dodatku należnego za okres poprzedzający zwolnienie. Skarżący podnosił także niezgodność § 7 ust. 5a rozporządzenia z ustawą i Konstytucją oraz naruszenie prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając za prawidłowe stanowisko organów i WSA. Wskazał, że dodatki funkcyjny i służbowy są składnikami uposażenia, a zatem ich przyznanie i określenie wysokości pozostają nierozerwalnie związane z istnieniem prawa do uposażenia wynikającego z trwającego stosunku służbowego. Podwyższenie dodatku nie następuje z mocy prawa, lecz wymaga wniosku właściwego przełożonego oraz decyzji o przyznaniu go w wyższej wysokości; wypłata ma jedynie charakter wtórny wobec tej decyzji. Po zwolnieniu funkcjonariusza i wygaśnięciu prawa do uposażenia organ nie może już kształtować wysokości dodatku, nawet za okres wcześniejszy. Niezależnie od tego § 7 ust. 5a rozporządzenia wyłącza podwyżkę wobec funkcjonariusza przyjętego przed 1 stycznia 2013 r., który zgłosił wystąpienie ze służby w związku z emeryturą. NSA nie dostrzegł naruszenia prawa do sądu ani podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
