Postanowienie NSA z dnia 24 września 2026 r., sygn. I FSK 1180/23
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 24 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 82/23 w sprawie ze skargi A. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 318000-COP.4103.61.2022 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r. postanawia: 1) podjąć z urzędu zawieszone postępowanie kasacyjne; 2) znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od dnia 13 marca 2024 r.; 3) umorzyć postępowanie kasacyjne.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 marca 2026 r., I FSK 1180/23 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w J. (dalej: spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 82/23 w sprawie ze skargi spółki na decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2019 r.
Sąd kasacyjny zauważył bowiem, że z wydruku komputerowego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]) - pobranej 12 marca 2026 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 685 ze zm.), mającego moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej - wynika, że A. Sp. z o.o. w J. obecnie nie posiada organów umożliwiających jej działanie – z Działu 2, rubryka 1 wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji podmiotu jest każdy członek zarządu samodzielnie. W podrubryce 1 Prezesi Zarządu zostali wykreślni wpisami nr 6 i 23. Z rubryki 3 (prokurenci) wynika, że spółka nie ma też obecnie prokurenta. Z kolei z Działu 5, rubryka 1 nie wynika, aby dla spółki ustanowiony był kurator. Nie ma też informacji o likwidacji spółki. Stwierdzone braki w zarządzie spółki zgodnie z ustanowionym dla niej sposobem reprezentacji uniemożliwiają działanie skarżącej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był na mocy art. 124 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) do zawieszenia postępowania kasacyjnego.
Jednocześnie w wykonaniu zarządzenia wydanego na podstawie art. 31 § 1 p.p.s.a. wezwano spółkę, poprzez jej pełnomocnika, do usunięcia braków w składzie organów uniemożliwiających działanie spółki w postępowaniu zainicjowanym wniesioną skargą kasacyjną. Spółce wyznaczono termin 6 miesięcy, od dnia doręczenia wezwania, do uzupełnienia powyższego braku i poinformowania Naczelnego Sądu Administracyjnego o tym, pod rygorem zniesienia postępowania w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami przez wydanie odpowiedniego postanowienia (art. 31 § 3 p.p.s.a.).
Wezwanie doręczono pod adresem pełnomocnika spółki w dniu 23 marca 2026 r. (k. 118 akt). Strona nie odpowiedziała na wezwanie w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 23 września 2026 r. Tym samym braki objęte wezwaniem nie zostały usunięte.
Na podstawie aktualnego na dzień 24 września 2026 r. odpisu z KRS dotyczącego spółki, stwierdzono, że jej sytuacja reprezentacyjna nie uległa zmianie w zakresie dotyczącym niniejszego postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
W okolicznościach tej sprawy ustalone zostało, że zarząd spółki pozostaje nieobsadzony od dnia 13 marca 2024 r. oraz że nie został ustanowiony dla niej kurator właściwy dla niniejszego postępowania sądowego.
Spółka, mimo stosowanego wezwania sądowego i wyznaczenia jej odpowiedniego czasu, nie podjęła działań "naprawczych" w zakresie stworzenia stanu umożliwiającego jej odpowiednie reprezentowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W konsekwencji nieusprawiedliwionym brakiem swojego działania doprowadziła do sytuacji, w której nie może dokonywać czynności w tym postępowaniu.
Mając na uwadze, że postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, a jednocześnie wdrożone w tym czasie czynności sądowe zmierzające do podjęcia tego postępowania nie dały oczekiwanego rezultatu pozytywnego, wystąpiła w pierwszej kolejności konieczność jego podjęcia z urzędu.
Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności.
Natomiast w świetle art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w okolicznościach wyliczonych w punktach od 1 do 6 tego przepisu.
W niniejszej sprawie zasadnym stało się uznanie, że w istocie ustała dotychczasowa przyczyna zawieszenia rozumiana w ten sposób, że była nią taka przyczyna dotycząca braków w jej reprezentacji, która mogła zostać usunięta w drodze stosownego wezwania sądowego. Wezwanie takie okazało się bowiem nieskuteczne.
Działając zatem na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. ab initio w związku z art. 193 p.p.s.a. należało z urzędu podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne w celu zrealizowania dalszych czynności procesowych, a to zgodnych z rygorem nakreślonym spółce w doręczonym wezwaniu.
Z uwagi na fakt, że stosowne wezwanie doręczono pod adresem pełnomocnika spółki w dniu 23 marca 2026 r., a strona nie odpowiedziała na nie w wyznaczonym 6-miesięcznym terminie, tj. do dnia 23 września 2026 r., w rezultacie trzeba było znieść postępowanie kasacyjne w zakresie, w jakim było ono dotknięte wspomnianym wyżej brakiem przez wydanie odpowiedniego postanowienia.
Zgodnie bowiem z art. 31 § 3 p.p.s.a., jeżeli braków powyższych [wskazanych w § 1 tego artykułu - dop. NSA] nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Mowa tu o brakach w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów.
Mając na względzie ten przepis, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne nie mogło się toczyć od dnia 13 marca 2024 r., czyli od momentu wykreślenia z KRS Prezesa zarządu spółki, jedynej osoby uprawnionej do jej reprezentacji.
W takiej sytuacji konieczne było zniesienie postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od dnia 13 marca 2024 r.
Dalej odnotować wypadało i to, że w analizowanym przypadku postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i dlatego należało je umorzyć.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych [niż w punktach pierwszym i drugim tego przepisu - dop. NSA] przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
W okolicznościach tej sprawy nie wystąpiły podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej, bo została ona skutecznie wniesiona (na dzień jej wniesienia jeszcze nie zachodził brak w składzie organu powołanego do reprezentacji spółki), a dopiero później postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zaistniała sytuacja uniemożliwia bowiem kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie, skoro spółka nie może w nim działać - dokonywać czynności w postępowaniu kasacyjnym. W takim zatem stanie rzeczy konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako już bezprzedmiotowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w ramach art. 128 § 1 ab initio w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł więc jak w punkcie pierwszym sentencji, na podstawie zaś art. 31 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji, natomiast w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie trzecim sentencji.
Bartosz Wojciechowski (spr.)
sędzia NSA
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
