Postanowienie SN z dnia 9 września 2026 r., sygn. I CSK 3222/25
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 9 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W. przeciwko E.L. i M.L. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 30 września 2024 r., I ACa 2187/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od syndyka masy upadłości Banku spółki akcyjnej w upadłości w W. na rzecz E.L. i M.L. po 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia powodowi do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Strona powodowa, syndyk masy upadłości Banku spółki akcyjnej w W. w upadłości, wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 30 września 2024 r., wydanego w sprawie przeciwko E.L. i M.L. o zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank przedstawił istotne zagadnienia prawne – „czy w postępowaniu sądowym zainicjowanym przez upadłego, w które wstąpił następnie po ogłoszeniu upadłości syndyk masy upadłości upadłego dopuszczalne jest złożenie oświadczenia o potrąceniu wierzytelności przez wierzyciela upadłego i jego uwzględnienie przez sąd rozpoznający sprawę, jeżeli czynność ta (tj. potrącenie) została dokonana bez zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym upadłego (poza trybem ustalania i weryfikacji listy wierzytelności upadłego, który na dzień składania oświadczenia i orzekania przez Sąd nadal nie jest ustalona), pomimo treści art. 236 ust. 1 pr.up., w myśl którego „wierzyciel osobisty upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym, jeżeli niezbędne jest ustalenie jego wierzytelności, powinien w terminie oznaczonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zgłosić syndykowi swoją wierzytelność za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe”, w szczególności uwzględniając, że prawo upadłościowe wprowadza pierwszeństwo rozstrzygania o roszczeniach tego typu w ramach ustalania listy wierzytelności (art. 145 pr.up.), a więc uprawnienie Sądu do oceny skuteczności oświadczenia o potrąceniu, które stanowi sposób zaspokojenia roszczenia wierzyciela upadłego, aktualizuje się dopiero po prawomocnym zakończeniu weryfikacji listy wierzytelności (art. 145 pr.up. w zw. z art. 144 pr.up.)?” oraz „czy w przypadku podniesienia przez wierzyciela upadłego zarzutu potrącenia i złożenia materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu przed ogłoszeniem upadłości w toku postępowania sądowego zainicjowanego przez upadłego (w które następnie wstąpił syndyk masy upadłości upadłego) sąd może uznać ten zarzut za skuteczny wobec upadłego, jeżeli w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku doszło do ogłoszenia upadłości, a podnoszący zarzut potrącenia nie dokonali zgłoszenia wierzytelności w tym postępowaniu upadłościowym, czy też powinien uznać, że zarzut ten nie może być podniesiony skutecznie w postępowaniu sądowym i wierzyciel może dochodzić wobec upadłego wierzytelności albo w postępowaniu upadłościowym albo po jego prawomocnym zakończeniu lub wyczerpaniu trybu określonego przepisami ustawy Prawo upadłościowe?” Skarżący wskazał, że w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczących dopuszczalności i skuteczności zarzutu potrącenia (i oświadczenia o potrąceniu) złożonego przez wierzyciela upadłego w postępowaniu sądowym wytoczonym przez upadłego (w które następnie wstąpił syndyk masy upadłości upadłego) w sytuacji, gdy wierzyciel ten pominął dokonanie zgłoszenia swojej wierzytelności (wraz z ewentualnym potrąceniem) w toku postępowania upadłościowego, a sama lista wierzytelności upadłego nie została jeszcze ustalona ani też prawomocnie zweryfikowana. Bank wskazał, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyinei w związku z nieprawidłowym zrównaniem przez Sąd drugiej instancji terminu wymagalności żądania powoda o zwrot kapitału z terminem sądowym wyznaczonym przez Sąd pierwszej instancji na ustosunkowanie się pozwanych do zgłoszenia żądania ewentualnego przez powoda, gdy wymagalność uzależniona była wyłącznie od doręczenia pozwanym ww. żądania i tak należy rozumieć „niezwłoczność” z art. 455 k.c. w niniejszej sprawie; oraz zastosowaniem dobrodziejstwa rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia wobec pozwanych, gdy ich aktualna sytuacja nie uzasadniała zastosowania przepisu art. 320 k.p.c., a na dzień orzekania szczególna była wyłącznie sytuacja strony powodowej, wobec której ogłoszona została upadłość, co zostało niezasadnie pominięte przez Sąd drugiej instancji.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
