Wyrok NSA z dnia 6 marca 2024 r., sygn. I OSK 170/21
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1027/19 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z dnia [...] września 2019 r. nr WIWpiu.9111.26.2.3.2013.p w przedmiocie zakazu wprowadzenia na rynek brojlerów kurzych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy na rzecz J.R. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1027/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy z [...] września 2019 r. nr WIWpiu.9111.26.2.3.2013.p w przedmiocie zakazu wprowadzania na rynek brojlerów kurzych uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 1177 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Bydgoszczy, zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a.") przez uwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Bydgoszczy, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii była zgodna z prawem materialnym i procesowym, a strona przeciwna jedynie po raz kolejny podejmuje próbę polemiki z ustalonym stanem faktycznym, powracając do okoliczności, które były już wielokrotnie wyjaśniane;
2. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1 art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. przez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, iż doszło do naruszenia ww. przepisów k.p.a. przez organy orzekające w sprawie, mimo iż brak jest podstaw, aby stwierdzić, że zebrany materiał dowodowy jest niekompletny, stan faktyczny został niewystarczająco wyjaśniony, a uzasadnienie decyzji zawierało luki uzasadniające jej uchylenie oraz że naruszono m.in. zasadę przekonywania, bowiem WSA w Bydgoszczy całkowicie pominął okoliczność, iż podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie, a więc do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkującego uchyleniem decyzji może dojść wyłącznie w przypadkach, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści, natomiast w przedmiotowej sprawie przesłanki wskazane przez Sąd I instancji jako skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji nie uzasadniały eliminacji z obrotu prawnego tych rozstrzygnięć;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 190 p.p.s.a. przez ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że organy administracji weterynaryjnej nie zastosowały się do ocen i wytycznych, zawartych w wyrokach sądowoadministracyjnych, pomimo iż wbrew temu, co twierdzi strona przeciwna i co bezkrytycznie przyjął za stroną WSA w Bydgoszczy, istota wyroku NSA sprowadzała się do nakazania organom zbadania, czy próbki zostały pobrane zgodnie z Rozporządzeniem nr 152/2009, czy też nie i czy nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów o poborze próbek, to czy te naruszenia wpłynęły na wyniki badań, co też organ uczynił, bowiem procedując ponownie, przeanalizował zarzuty w zakresie pobierania próbek, jakie sformułowała strona przeciwna, stwierdzając, że do uchybień co prawda doszło m.in. w zakresie wymagań ilościowych pobranego materiału badawczego, ale w żaden sposób nie wpłynęło to na reprezentatywność próbki i finalny wynik badania;
4. art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 19d, art. 19e i art. 19f ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej przez uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy strona przeciwna nie przedstawiła żadnych przekonywujących, racjonalnych i logicznych argumentów dyskwalifikujących lub podważających wiarygodność uzyskanych w sprawie wyników badań, natomiast ewentualne nieprawidłowości natury "formalnej" sporządzonych protokołów, na które powołuje się strona przeciwna, tak jak np. prawidłowe oznaczenia osób kontrolujących, kwestii posiadania przez te osoby stosownych upoważnień, właściwe omówienia poprawek, skreśleń i uzupełnień do sporządzonych protokołów, opisania w protokołach warunków poboru próbek, kwestii wniesienia zastrzeżeń do protokołu, prawidłowości zawartego w nich pouczenia, które to jako mające formalny charakter nie mają wpływu na wynik kontroli, bowiem nie dotyczą istotnego ustalenia kontrolnego, jakim jest stwierdzenie obecności przetworzonego białka zwierzęcego w badanej paszy, przy czym odpowiedzialność podmiotu kontrolowanego na podstawie art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 882/2004, co całkowicie pominął WSA w Bydgoszczy, ma charakter obiektywny i jako taka powiązana jest wyłącznie ze skutkiem w postaci umieszczenia białka w paszy, bez względu na przyczyny tego stanu rzeczy, a więc niezależnie od jakichkolwiek okoliczności związanych z zaistnieniem niezgodności;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 1 Rozporządzenia nr 152/2009 oraz i pkt 1-8 załącznika nr I do Rozporządzenia nr 152/2009 przez:
– uchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy z wytycznych NSA wynikała m.in. konieczność rozstrzygnięcia przez organ administracji weterynaryjnej, czy w przypadku ewentualnych odstępstw od przepisów w zakresie poboru próbek, powyższe wpływa na ich reprezentatywność, a zatem wbrew temu, co twierdzi WSA w Bydgoszczy, kwestia dopuszczalności występowania uchybień nie była przedmiotem rozważań NSA, co w konsekwencji oznacza, że NSA dopuszcza odstępstwa od metodologii, znaczenie wówczas jedynie ma ustalenie, czy naruszenia metodologii finalnie wpływa na reprezentatywność próbki i wyniki badań,
– błędne przyjęcie, iż samo wystąpienie uchybień w zakresie poboru próbek przesądza per ipso o wiarygodności i reprezentatywności próbek.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w ramach postępowania, według norm przepisanych. Skarżąca wniosła ponadto o poinformowanie w trybie art. 155 p.p.s.a. właściwych organów, jak Główny Lekarz Weterynarii oraz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, o istotnych naruszeniach prawa, jakich dopuścił się organ w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego została oddalona.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone.
W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli.
Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji (por. postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 200 4r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04).
Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Naruszenie prawa może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji).
Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie.
Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17).
Należy podkreślić, że trzeba wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd pierwszej instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18).
Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego".
Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
Poczynienie powyższych uwag było konieczne, ponieważ oceniana skarga kasacyjna nie spełnia w znacznym stopniu powyższych wymagań.
Powołanie przez autora skargi kasacyjnej szeregu przepisów w omawianych zarzutach czyni często wątpliwym, jakie naruszenie jest zarzucane zaskarżonemu wyrokowi i jakie okoliczności mają wskazywać na zasadność zarzutu. Niezbędna konkretyzacja zarzutów nie zastała także niejednokrotnie przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Wywód prawny, który winien rozwijać zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej, prezentuje stanowisko strony skarżącej kasacyjnie w sposób luźno nawiązujący do zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej. Nie wiadomo zatem, jaka jest treść norm prawa rekonstruowanych na podstawie zbitek przepisów wskazanych w poszczególnych punktach petitum skargi kasacyjnej oraz w czym autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia poszczególnych przepisów prawa. Mankamenty ocenianej skargi kasacyjnej nie zwalniają Naczelnego Sądu Administracyjnego z obowiązku odniesienia się do sformułowanych w niej zarzutów, jednakże ograniczają skuteczność kontroli z powodu ograniczonych możliwości odniesienia zarzutów skargi kasacyjnej do stanowiska Sądu I instancji co do wyników kontroli przeprowadzonej przez ten Sąd.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów zasadnicze znaczenie ma zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 i art. 190 p.p.s.a. Pozostałe zarzuty wskazują na naruszenie przepisów postępowania będące konsekwencją naruszenia art. 153 i art. 190 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej przyjmuje bowiem, że w przypadku stwierdzenia braku naruszenia art. 153 i art. 190 p.p.s.a. nie byłoby podstaw do stwierdzenia przez Sąd I instancji, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania.
Istota sporu sprowadza się zatem do kwestii prawidłowości wykonania przez organ wytycznych zawartych w wyrokach sądów administracyjnych wydanych wcześniej w rozpoznawanej sprawie oraz respektowania ocen prawnych zawartych w tych wyrokach.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Zawarte w tym przepisie unormowanie o związaniu sądów, jak i organów oznacza, że w przypadku sądów wspomnianym wyrokiem związany będzie zarówno wojewódzki sąd administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny.
Zgodnie natomiast z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., to jest gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną uchylił zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, o której mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a zatem nie było podstaw do zastosowania art. 190 p.p.s.a. Sąd I instancji nie mógł w konsekwencji naruszyć art. 190 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu jest zatem niezasadny.
Należy wskazać, że strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że po pierwsze, wyniki badań nie są kwestionowane i pozostają w pełni wiarygodne, NSA nie przesądził jednoznacznie, że wyniki badań próbek pasz nie pozwalały na nałożenie środków zaradczych, a jedynie zawarł wytyczne dla organu w zakresie ustalenia jakości i reprezentatywności próbek pasz pobranych w wyniku kontroli; oraz po drugie, organ administracyjny nie został bezwarunkowo zobligowany wskazaniami zawartymi w wydanych w sprawie wyrokach sądów administracyjnych do przeprowadzenia określonych dowodów.
Należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 maja 2019 r., II OSK 1717/17, wiążącym w rozpoznawanej sprawie, wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii zobowiązany jest do prawidłowego ustalenia sposobu pobrania próbek pasz co do ich jakości i reprezentatywności stosownie do załącznika nr I rozporządzenia nr 152/2009 i dopiero na tej podstawie dokonanie oceny, czy wyniki badań próbek pasz pozwalały na nałożenie obowiązków na stronę.
Gdyby uznać za prawidłowe prezentowane przez stronę skarżącą kasacyjnie stanowisko dotyczące znaczenia oceny reprezentatywności próbek, to należałoby stwierdzić, że ustalenia co do jakości i reprezentatywności pobranych próbek pasz nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem niezależnie od ich oceny w tym zakresie istniały podstawy do nałożenia obowiązków na stronę. Niecelowe byłoby zatem wskazanie organowi w wytycznych co do dalszego postępowania, że winien on dokonać oceny reprezentatywności próbek. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał expressis verbis, że ocena reprezentatywności próbek ma stanowić podstawę dla oceny, czy wyniki próbek pasz pozwalały na nałożenie obowiązków na stronę. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku nie przesądził zatem o tym, że wyniki badań próbek pasz pozwalały na nałożenie środków zaradczych. Przeciwnie, podstawą do nałożenia środków zaradczych mogą być wyłącznie wyniki badań takich próbek pasz, które zostały pobrane we właściwy sposób i są reprezentatywne. Oznacza to, że bez uznania próbek za reprezentatywne nie można twierdzić, że wyniki badań próbek są wiarygodne. Strona kwestionując sposób pobrania próbek oraz ich reprezentatywność podważa zatem wiarygodność wyników badań próbek. Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w ww. wyroku na konieczność oceny reprezentatywności próbek nie mógł zatem przyjąć, że wyniki badań próbek są wiarygodne.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 maja 2019 r., II OSK 1717/17, stwierdził, że organ administracyjny nie wykazał, aby przy zgromadzonym materiale dowodowym stan faktyczny sprawy w pełni odzwierciedlał rzeczywisty przebieg pobierania próbek pasz zgodnie z załącznikiem nr I do rozporządzenia nr 152/2009. Strona skarżąca podnosi, że żadne próbki nie zostały pobrane prawidłowo, co jednak będzie przedmiotem ustalania w tej sprawie przez organ administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że każdy dowód, który pozwoli na ustalenie stanu faktycznego tej sprawy w zakresie oceny prawidłowości pobierania próbek, powinien być uwzględniony przez organ administracyjny. Powyższe oznacza, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego, a nie jedynie ponownej oceny zebranego materiału dowodowego.
NSA wskazał również, że ponadto organ winien zastosować wytyczne zawarte w wydanych w sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 933/13 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1122/14. W wyrokach tych, wiążących w rozpoznawanej sprawie, wskazano, że rolą organu będzie dokonanie oceny wpływu stwierdzonych przez Sąd naruszeń na reprezentatywność, jak i jakość pobranych próbek i w zależności od poczynionych ustaleń ewentualne przeprowadzenie innych dowodów.
Konkludując należy stwierdzić, że wprawdzie w wytycznych co do dalszego postępowania sformułowanych w wiążących orzeczeniach wydanych w tej sprawie nie wskazano konkretnych dowodów, które organ jest zobligowany przeprowadzić, to nie ulega wątpliwości, że organ nie może odstąpić od przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów na okoliczność prawidłowości pobrania próbek paszy powołując się na brak wskazania konkretnych dowodów do przeprowadzenia. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a. nie przeprowadzając żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie wynikającym z wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w ww. wiążących wyrokach. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że organ naruszył art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 19d, 19e i 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, jak również że naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przedwczesne i dowolne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oczywiście naruszającej przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., mimo braku przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy.
Skoro zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. okazał się niezasadny, to w konsekwencji należy uznać za niezasadne pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Z przedstawionych powyżej powodów, skoro zaskarżony wyrok, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie narusza przepisów prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
