Postanowienie NSA z dnia 29 października 2025 r., sygn. II OZ 767/24
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. sp. z o. o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 83/24 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 83/24 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 27 września 2023 r. nr SKO.4120.1458.101.2023.WZ w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 83/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 27 września 2023 r., nr SKO.4120.1458.101.2023.WZ w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy: uchylił zaskarżoną decyzję (punkt 1 wyroku) i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile na rzecz skarżącego kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 2 wyroku). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając to orzeczenie w całości (skarga kasacyjna zarejestrowana została w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą II OSK 2834/24). Pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. R. sp. z o. o. z siedzibą w S. (dalej: "spółka") wniosła o uzupełnienie wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r. poprzez orzeczenie, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 83/24 odmówił uzupełnienia wyroku, na podstawie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku, gdyż w wyroku orzeczono o całości skargi, a dodatkowe orzeczenie, którego wydania domaga się wnioskodawca nie należy do katalogu orzeczeń, które sąd powinien zamieścić z urzędu. Potrzeba zamieszczania w wyroku orzeczenia w tej kwestii zachodzi jedynie wówczas, gdy sąd decyduje, że w okresie po wydaniu wyroku a przed jego uprawomocnieniem określony akt lub czynność mają być wykonywane. Nie ma natomiast potrzeby zawierania w wyroku uwzględniającym skargę rozstrzygnięcia, że określony akt lub czynność nie wywołują skutków prawnych. Jest to bowiem oczywiste w świetle postanowień art. 152 § 1 ab initio w związku z art. 170 P.p.s.a. Zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 19 czerwca 2024 r. złożyła spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 157 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku; 2) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę w pkt IV i V wniosku z dnia 24 kwietnia 2024 r. o uzupełnienie wyroku, a dotyczących wydania przez Sąd postanowienia z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 83/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika jeśli wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie się wiązało dla skarżącego z nieodwracalnymi lub trudnymi do odwrócenia negatywnymi skutkami, to tym bardziej należy przyjąć, że zaskarżona decyzja może wywoływać skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że brak orzeczenia w sentencji wyroku, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku pozbawia spółkę (do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej) korzystania z pozytywnej dla niej decyzji organu pierwszej instancji ustalającej warunki zabudowy, która nie została uchylona przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 157 § 1 P.p.s.a., który stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 166 P.p.s.a.), wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: 1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, 2) jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W pierwszym przypadku, mimo że sąd nie jest związany granicami skargi, wyrok może zostać uzupełniony tylko o te akty lub czynności, które były objęte przedmiotem skargi. W drugim zaś przypadku strona może żądać uzupełnienia wyroku poprzez zamieszczenie dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu, mimo że takie żądanie nie było objęte zakresem skargi (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 3502/14; B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el.2019, uwaga do art. 157). Żądanie zawarte we wniosku dotyczy drugiego z wymienionych przypadków. Spółka podniosłą bowiem, że w wyroku z dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd pierwszej instancji powinien był na podstawie art. 152 § 1 P.p.s.a. zamieścić dodatkowe orzeczenie, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku. Należy więc stwierdzić, że zgodnie z art. 152 § 1 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że uchylony akt lub czynność z mocy prawa nie wywołują skutków prawnych. Wojewódzki sąd administracyjny może jednak zmodyfikować tę zasadę w drodze postanowienia, w którym w inny sposób określi kwestię wykonalności uchylonego nieprawomocnie aktu lub czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 152 § 1 P.p.s.a. nie można wyprowadzić wniosku, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek zamieszczenia z urzędu w wyroku uwzględniającym skargę na akt lub czynność dodatkowego postanowienia w przedmiocie wykonalności tego aktu lub czynności do czasu uprawomocnienia się wyroku (zob. postanowienie NSA z 8 października 2020 r., sygn. akt II OZ 754/20). Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że do 14 sierpnia 2015 r. przepis art. 152 P.p.s.a. miał inne brzmienie: "W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku." Przy takim brzmieniu tego przepisu niewątpliwie orzeczenie wydawane na podstawie art. 152 P.p.s.a. było obligatoryjnym elementem sentencji wyroku uwzględniającego skargę. Od momentu wejścia w życie nowelizacji zmieniającej brzmienie art. 152 P.p.s.a. postanowienie wydawane na podstawie art. 152 § 1 P.p.s.a. nie jest już orzeczeniem, które "sąd administracyjny ma obowiązek zamieścić w wyroku z urzędu", a zatem wyrok nie może zostać uzupełniony o takie postanowienie w trybie art. 157 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 11 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 385/20). Wobec powyższego zarzuty przedstawione w zażaleniu nie mogły doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Argumentacja wnioskodawcy zmierzająca do wykazania, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji istniały przesłanki do wydania na podstawie art. 152 § 1 P.p.s.a. postanowienia, które wskazywałoby, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne do chwili uprawomocnienia się wyroku, nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu wpadkowym zainicjowanym wnioskiem o uzupełnienie wyroku z 10 kwietnia 2024 r. kluczowa była kwestia, że postanowienie wydawane na podstawie art. 152 § 1 P.p.s.a. nie jest orzeczeniem, które sąd administracyjny ma obowiązek zamieścić w wyroku z urzędu, a zatem wyrok nie może zostać uzupełniony o takie postanowienie. W takiej sytuacji zbędna była ocena, czy w sprawie wystąpiły okoliczności, które potencjalnie dawałyby Sądowi podstawę, aby na etapie wyrokowania zamieścić w wyroku dodatkowe, fakultatywne postanowienie, o którym mowa w art. 152 § 1 P.p.s.a. Bez znaczenia dla wyniku sprawy ma więc fakt wydania przez Sąd pierwszej instancji postanowienia z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 83/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
