Wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. III OSK 38/25
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 371/24 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej "WSA w Gliwicach", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 371/24, oddalił skargę [...] sp. z o.o. w [...] (dalej: "spółka", "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium") z [...] stycznia 2024 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") decyzją z [...] lipca 2023 r., nr [...], nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie, na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że spółka odbiera odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu gminy [...] na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej pod nr [...] z [...] czerwca 2012 r. Skarżąca działa zatem na podstawie umowy, o której mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 poz. 2519 ze zm., dalej "u.c.p.g."). Dalej organ I instancji wskazał, że łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez skarżącą wyniosła [...] Mg, natomiast łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych wyniosła [...] Mg. Tym samym do osiągnięcia wymaganego 25 % poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych spółce zabrakło [...] Mg odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Jednocześnie Burmistrz zacytował treść art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. podkreślając, że pismami z 2 czerwca 2023 r. oraz z 19 czerwca 2023 r. skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku sprawozdawczego oraz o możliwości zapoznania się a także wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. W wyznaczonym terminie spółka złożyła pismo wyjaśniające z prośbą o umorzenie postępowania lub odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Skarżąca podniosła, że nie ma wpływu na właścicieli nieruchomości, a co za tym idzie nie odpowiada za ilość oraz jakość odbieranych odpadów komunalnych, które przekazuje do instalacji oraz na teren prowadzonych przez siebie punktów. Burmistrz wskazał jednakże, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania wnioskowanej przez skarżącą instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Zdaniem organu I instancji podmiot prowadzący działalność w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości musi tak organizować swoją działalność by móc wywiązać się z ciążących na nim obowiązków, a zatem podmiot taki powinien znać przepisy prawne oraz wypełniać ciążące na nim obowiązki, w tym brać m. in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Osiągniecie poziomu recyklingu wynika bowiem z przepisów rangi ustawowej, a przedsiębiorca, który podejmuje się tego rodzaju działalności, aby uniknąć kary musi w taki sposób zorganizować swoją pracę aby wymagany poziom uzyskać. Ponadto w celu zabezpieczania swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, podmiot powinien w taki sposób konstruować umowy z przedsiębiorcami, którzy prowadzą działalności gospodarcze na terenie gminy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania ustawowego poziomu recyklingu np. poprzez oferowanie korzystniejszych cen za odbiór odpadów segregowanych. W ocenie Burmistrza spółka nie wykazała jakie czynności podjęła by ustawowy poziom osiągnąć. Nie przedstawiła również dowodów na to, że nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź dowodów, że nie ponosi odpowiedzialności za taki stan rzeczy. Przy czym organ I instancji zauważył, że skarżąca miała narzędzie prawne umożliwiające poinformowanie go o problemach z odbiorem odpadów selektywnych z nieruchomości niezamieszkałych, ale tego nie uczyniła. Spółka w 2022 r. ani razu nie poinformowała Burmistrza o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości niezamieszkałej obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, do czego zobowiązuje przedsiębiorcę art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
