Wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. III FSK 674/25
W postępowaniu skargowym na czynności egzekucyjne, środek ten nie może służyć do rozstrzygania kwestii merytorycznych dotyczących samego obowiązku. Ocena czynności egzekucyjnych sprowadza się wyłącznie do ich zgodności z prawem i poprawności formalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 671/24 w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 czerwca 2024 r. nr 1201-IEE.7113.1.69.2024.5.JM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od F. z siedzibą w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 671/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę F. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 18 czerwca 2024 r., nr 1201-IEE.7113.1.69.2024.5.JM w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 i § 2, art. 175 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zaskarżył wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i w zw. z art. 11, art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 54 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) na skutek błędnego przyjęcia przez WSA w Krakowie, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi art. 15 w zw. z art. 138 i w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 54 § 1 i § 4 u.p.e.a., podczas gdy organ odwoławczy nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, co uzasadnia naruszenie zasady dwuinstancyjności, albowiem organ nie rozpoznał wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby WSA dokonał prawidłowej oceny wydanego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami prawa, to zastosowałby art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 188 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponadto na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. nie wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie.
Pełnomocnik DIAS w Krakowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zarządzeniem z 4 listopada 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA, działając na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., zadecydował o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Materialnoprawną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: (1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; (2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Stosowanie do art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że środek ochrony prawnej zobowiązanego, przewiedziany w art. 54 § 1 u.p.e.a., jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (np. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2020 r., II FSK 1324/18; z 17 maja 2022 r., III FSK 583/21). W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (np. wyroki NSA: z 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13). W szczególności w postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 17 maja 2022 r., III FSK 583/21).
Argumentacja prezentowana przez skarżącą nie odnosi się do formalnej poprawności dokonanej czynności egzekucyjnej, lecz koncentruje się na kwestii nieistnienia obowiązku w związku z zapłatą zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2024 r. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Jak powyżej wyjaśniono, kwestia ta nie podlega jednak rozpoznaniu w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Zagadnienia te mogą być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu wszczętym na skutek przedstawienia odpowiedniego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną pozostawało postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych zgłoszonych przez skarżącą w stosunku do przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Nie ma bowiem bezpośredniej zależności między rozpatrzeniem tych zarzutów, a rozpatrzeniem skargi na czynność egzekucyjną.
W ramach postępowania skargowego, przeprowadzonego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonał oceny czy skarżona czynność egzekucyjna podjęta została zgodnie z wymogami określonymi w art. 80 u.p.e.a. Analiza zastosowanego środka egzekucyjnego wykazała, że czynność ta spełnia warunki formalne wynikające z tego przepisu. W skardze kasacyjnej nie wskazano na formalne uchybienia związane z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego.
Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że nie może odnieść skutku podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i w zw. z art. 11, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 54 § 1 i § 4 pkt 1 u.p.e.a.
W tych okolicznościach, organ egzekucyjny prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych skargą na czynności egzekucyjne złożoną przez skarżącą. Skarżąca nie przedstawiła zarzutów podważających prawidłowość oceny tego środka zaskarżenia.
Wobec powyższego skarga kasacyjna podlega oddaleniu, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).
sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Bogusław Woźniak
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
