Wyrok SN z dnia 17 listopada 2025 r., sygn. I USKP 92/25

Istota problemu

Sprawa dotyczyła wykładni art. 31zy⁹ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 w zakresie możliwości złożenia wniosku o wypłatę emerytury za okres przeszły po uprawomocnieniu decyzji przyznającej prawo do emerytury. Problem prawny koncentrował się wokół tego, czy przepis ten nakłada wymóg złożenia wniosku przed uprawomocnieniem decyzji przyznającej emeryturę, czy też wniosek taki można złożyć również po tym uprawomocnieniu. Kluczowe było ustalenie, czy organ rentowy słusznie odmówił ponownego ustalenia wysokości emerytury i podjęcia jej wypłaty od dnia spełnienia warunków, powołując się na fakt złożenia wniosku po uprawomocnieniu decyzji przyznającej emeryturę.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, potwierdzając stanowisko sądów obu instancji. Sąd stwierdził, że art. 31zy⁹ ust. 1 ustawy covidowej nie zawiera żadnych ograniczeń co do daty, do której może zostać złożony wniosek o świadczenie za okres przeszły, a zwłaszcza nie stanowi, aby wniosek taki można było złożyć jedynie do momentu uprawomocnienia decyzji przyznającej prawo do świadczenia. Sąd wyjaśnił, że organ rentowy sam stworzył warunek, który nie jest przewidziany w ustawie, podczas gdy organy administracji publicznej są jedynie zobowiązane do stosowania prawa ustanowionego przez właściwe organy państwowe. Sąd podkreślił, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej i miał na celu czasowe złagodzenie skutków pandemicznych ograniczeń oraz umożliwienie uzyskania świadczenia z mocą wsteczną przez osoby, które z różnych powodów nie mogły złożyć wniosku w okresie pandemii. Sąd uznał, że z literalnego brzmienia przepisu wynika jedynie wymóg zgłoszenia wniosku najpóźniej w okresie 30 dni po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego oraz zgłoszenia żądania w formie oświadczenia.