Wyrok SN z dnia 13 maja 2025 r., sygn. I USKP 10/25
1. Mechanizm obniżenia przelicznika lat służby na rzecz totalitarnego państwa do 0% podstawy wymiaru, przewidziany w art. 15c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (i innych służb), jest środkiem proporcjonalnym i nie pozostaje w sprzeczności z Konstytucją RP, ponieważ jego dotkliwość jest współmierna do długości służby pełnionej przed transformacją ustrojową.
2. Przepis art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, ograniczający wysokość emerytury policyjnej do poziomu przeciętnej emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń, jest sprzeczny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1–3 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim redukuje świadczenie wypracowane przez funkcjonariusza wyłącznie w trakcie służby pełnionej po 1990 r. w demokratycznym państwie prawa. Sąd powszechny jest uprawniony i zobowiązany do odmowy zastosowania tego przepisu jako wyrażającego normę niekonstytucyjną.
3. Kryterium „służby na rzecz totalitarnego państwa" określone w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy oceniać na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym indywidualnych czynów funkcjonariusza; samo formalne podjęcie służby w wymienionej w tym przepisie instytucji rodzi jedynie domniemanie faktyczne służby na rzecz totalitarnego państwa, które może być obalone przez ubezpieczonego w postępowaniu sądowym.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła oceny konstytucyjności mechanizmu ograniczenia wysokości emerytury policyjnej i renty inwalidzkiej do poziomu przeciętnych świadczeń z powszechnego systemu ubezpieczeń, przewidzianego w art. 15c ust. 3 i art. 22a ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej, w odniesieniu do funkcjonariusza, który po pozytywnej weryfikacji pełnił służbę w Policji przez ponad 20 lat po transformacji ustrojowej, a służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ustawy odbywał przez nieco ponad dwa lata.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając skargę kasacyjną za częściowo uzasadnioną. Sąd stwierdził, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej przez jego zastosowanie mimo oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP, nie dostrzegając, że mechanizm ograniczenia świadczenia do poziomu przeciętnej emerytury niweczy prawa nabyte przez funkcjonariusza wyłącznie z tytułu służby w demokratycznym państwie prawa, a nie z tytułu służby na rzecz państwa totalitarnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
