Wyjaśnienia w sprawie udzielania dotacji - stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 5 marca 2025 r. sygnatura WIAS.710.5.2025
W odpowiedzi na pismo znak OŚ.604.6.2025.III w sprawie udzielania dotacji na zakup i montaż kotłów gazowych, wyjaśniamy, co następuje.
Przedstawione w nadesłanym piśmie zagadnienie odnosi się do możliwości udzielania z budżetu Miasta dotacji na dofinansowanie kosztów wymiany starych i nieekologicznych źródeł ciepła na nowe ekologiczne źródła grzewcze. Dotychczas Miasto Oświęcim udzielało dotacji na dofinansowanie kosztów wymiany starych i nieekologicznych źródeł ciepła na nowe ekologiczne źródła grzewcze, w tym kotły gazowe, ostatnio w oparciu o uchwałę nr LXXII/1154/24 Rady Miasta Oświęcim z dnia 28 lutego 2024 r. w sprawie zasad przyznawania osobom fizycznym dotacji ze środków budżetu Miasta Oświęcim na wymianę starych i nieekologicznych źródeł ciepła na nowe ekologiczne źródła grzewcze w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w ramach ograniczania niskiej emisji dla Miasta Oświęcim. W związku z uchwaleniem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która przewiduje, że od dnia 1 stycznia 2025 r. państwa członkowskie nie udzielają żadnych zachęt finansowych do instalacji indywidualnych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi, z wyjątkiem kotłów wybranych do inwestycji przed 2025 r., powstała wątpliwość dotycząca kontynuowania udzielania dotacji na zakup i montaż kotłów gazowych w oparciu o wskazaną uchwałę Rady Miasta Oświęcim.
W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że co do zasady dyrektywy unijne wymagają transpozycji (implementacji) do prawa krajowego i dopiero po prawidłowo przeprowadzonej implementacji danej dyrektywy zastosowanie znajdują odpowiednie przepisy prawa krajowego uchwalonego w ramach przeprowadzonej implementacji. Przy czym dyrektywy określając cele, które mają zostać osiągnięte, pozostawiają państwom członkowskim swobodę wyboru formy i środków osiągnięcia tych celów.
W przypadku Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, jak wynika z jej art. 35 ust. 1, termin na pełną implementację został zakreślony na dzień 29 maja 2026 r. Wprawdzie we wskazanej dyrektywie przewidziano, że państwa członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania już od dnia 1 stycznia 2025 r. art. 17 ust. 5, z którego to wynika, że państwa członkowskie nie udzielają żadnych zachęt finansowych do instalacji indywidualnych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi, z wyjątkiem kotłów wybranych do inwestycji przed 2025 r., jednak jak dotąd takie przepisy nie zostały uchwalone. Jednocześnie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, że zachodzi tzw. bezpośredni skutek dyrektywy. W konsekwencji powyższego, a także mając na względzie, że wskazana dyrektywa nie została jeszcze implementowana do krajowego porządku prawnego, należy podzielić pogląd, zgodnie z którym przywołana powyżej uchwała Rady Miasta Oświęcim może być nadal stosowana.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że z analizowanej Dyrektywy 2024/1275 wynika również, iż nadal powinna istnieć możliwość udzielania zachęt finansowych w przypadku instalacji hybrydowych systemów ogrzewania o znacznym udziale energii ze źródeł odnawialnych, takich jak połączenie kotła z energią słoneczną termiczną lub pompą ciepła. Dyrektywa nie wprowadza zatem definitywnego zakazu udzielania ze środków publicznych wsparcia ukierunkowanego na dofinansowanie instalowania kotłów zasilanych paliwami kopalnymi. Skoro przedmiotowa dyrektywa dopuszcza współistnienie takich systemów grzewczych z innymi akceptowanymi w dyrektywie systemami (funkcjonujących jako systemy hybrydowe), zasilanymi energią pochodzącą z pomp ciepła czy też z energii słonecznej, należałoby postulować rozważenie odpowiedniego znowelizowania obowiązującej uchwały, stanowiącej podstawę udzielania dotacji na zakup i montaż kotłów gazowych. Zwłaszcza wobec 3 zasygnalizowanej wyżej swobody wyboru formy i środków osiągnięcia celów dyrektywy.
Informując o powyższym zaznaczamy, że przedstawiane przez Izbę wyjaśnienia, odnoszące się do spraw dotyczących stosowania przepisów o finansach publicznych, są udzielane na podstawie kompetencji wynikających z art. 13 pkt 11 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 7) i nie mają charakteru wiążącego dla podmiotu wnioskującego o przedstawienie wyjaśnienia.
strona internetowa Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
