Wyrok NSA z dnia 10 maja 2022 r., sygn. III OSK 1221/21
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 376/18 w sprawie ze skargi I.G. na bezczynność Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 376/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.G., zobowiązał Dyrektora [...] do rozpatrzenia wniosku I.G. z dnia 27 kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1, 2, 13, a także punktu 9 w części dotyczącej żądania udostępnienia notatki służbowej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 4). W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
W dniu 27 kwietnia 2018 r. I.G., za pośrednictwem poczty elektronicznej (wysyłając wiadomość e-mail), skierowała do Dyrektora [...] wniosek, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - dalej "u.d.i.p."), w którym "w związku z informacjami medialnymi o rozbiciu zorganizowanej grupy przestępczej skupiającej m.in. osoby podające się za funkcjonariuszy służb specjalnych, które - wg doniesień medialnych - miały kontaktować się z osobami z różnych instytucji państwowych, w tym z kierownictwem [...] Centrum [...]" wystąpiła o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. "Czy zostały podjęte (i jeśli tak, to jakie i przez jaki organ) działania kontrolne w N[...], w związku z doniesieniami medialnymi w sprawie fałszywych agentów służb specjalnych, którzy rzekomo mieli zapewnić "parasol ochronny" nad interesami spółki farmaceutycznej objętej śledztwem Prokuratury Okręgowej [...], a którzy to - wg mediów - mieli się również kontaktować z kierownictwem N[...]?
2. W szczególności, czy takie działania kontrolne podjął organ nadzorujący, tj. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca, wnoszę o przekazanie kopii wyników kontroli przeprowadzonej w N[...].
3. Czy prawdą jest, jak donoszą media, że jeden z Zastępców Dyrektora [...] uczestniczył w siedzibie Głównego Inspektora Farmaceutycznego w spotykaniu z osobą podającą się za agenta służb specjalnych, a która - jak wynika z doniesień medialnych - nie była pracownikiem służb?
4. Czy Dyrektor [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] spotykali się w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 18 kwietnia 2018 r. z P. W. lub A. W., lub A. K., lub P. K., lub S. B., tj. osobami zatrzymanymi w ostatnich dniach w związku z rozbiciem przez organy ścigania grupy przestępczej tzw. przebierańców, którzy powołując się na wpływy w instytucjach państwowych, w tym w N[...] (wg doniesień mediów), składali obietnice ochrony interesów przedsiębiorców mających problemy z prawem?
5. Czy w trakcie spotkania Dyrektora [...] lub Zastępców Dyrektora [...] z którąś z ww. osób (jeśli do takich spotkań doszło), w szczególności podającą się za funkcjonariusza służb specjalnych, omawiano przebieg kontroli oraz wyniki kontroli przeprowadzonej przez Dział Kontroli Projektów N[...] w spółce [...] oraz podmiotach z nim związanych?
6. Czy Dyrektor [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] przekazywali osobom podającym się za funkcjonariuszy służb specjalnych dokumenty N[...] związane ze sprawami kadrowymi N[...], w tym trwającymi sporami sądowymi przed sądem pracy?
7. Jaki cel miała wizyta dwóch osób przedstawiających się za funkcjonariuszy służb specjalnych u Dyrektora [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] w [...] Centrum [...], która miała miejsce 5 lipca 2017 r. w godzinach przedpołudniowych? Czy podczas tego spotkania omawiana była działalność Działu Kontroli N[...] i osób zatrudnionych w tym dziale?
8. Czy Dyrektor [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] spotykali się w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 18 kwietnia 2018 r. z r.pr. A. M. - pełnomocnikiem spółki [...] (w której N[...] w 2015 r. przeprowadził kontrolę projektów POIG i wykrył nieprawidłowości będące m.in. przedmiotem śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową [...])? W przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, proszę o informację, jaki cel miały te spotkania? Jak często się odbywały oraz kto w nich uczestniczył? Czy o tych spotkaniach był informowany organ prowadzący śledztwo?
9. Czy w lipcu 2017 r. doszło do spotkania Dyrektora [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] z r.pr. A. M., byłym Dyrektorem [...] – K. K. oraz S. B. z firmy [...]? W przypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, proszę o podanie tematu spotkania. Czy została z niego sporządzona notatka służbowa, a jeśli tak, to proszę o jej udostępnienie.
10. Czy w trakcie ww. spotkania Dyrektor [...] lub Zastępca Dyrektora [...] rozmawiali na temat osoby zajmującej w latach 2013-2017 stanowisko Dyrektora Działu Kontroli Projektów, tj. w okresie realizacji kontroli w spółce [...]? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o szczegółowe wskazanie, czego dotyczyła rozmowa.
11. Czy w trakcie ww. spotkania S. B. lub r. pr. A. M. wyrażali żądanie podjęcia jakiś działań wobec osoby zajmującej w okresie 2013-2017 stanowisko Dyrektora Działu Kontroli Projektów N[...], jeśli tak - proszę o wskazanie, jakich działań oczekiwały te osoby?
12. Czy Dyrektor [...] lub Zastępcy Dyrektora [...] przekazywali przedstawicielom spółki [...] dokumenty wewnętrzne N[...], związane z zawiadomieniem złożonym w 2015 r. przez N[...] do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez osoby reprezentujące m.in. tę spółkę oraz notatki służbowe pracowników N[...], dokumentujące podejmowane wobec nich przez przedstawicieli tej spółki działania mogące nosić znamiona czynu z art. 224 kodeksu karnego?
13. Czy Dyrektor [...] zawiadomił organy ścigania oraz powiadomił Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (organ nadzorujący) o fakcie kontaktowania się z kierownictwem N[...] osób podających się za funkcjonariuszy służb specjalnych (w szczególności Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Służby Kontrwywiadu Wojskowego)?"
Wnioskodawczyni wskazała, że odpowiedzi na powyższe pytania chciałaby otrzymać w wersji elektronicznej (kopie notatek służbowych w postaci skanów w formacie pdf) poprzez przesłanie na podany przez nią adres e-mail.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 10 maja 2018 r. Dyrektor [...], poinformował wnioskodawczynię, że termin na udostępnienie żądanych informacji zostaje przedłużony do dnia 27 czerwca 2018 r. w oparciu o art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż przedłużenie terminu wynika z konieczności ustalenia, czy wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, a jeśli tak, to czy podlega ona ograniczeniu, o którym mowa w art. 5 u.d.i.p., a następnie odpowiedniego przygotowania informacji, w przypadku uznania, że mogą one zostać w określonej treści udostępnione. Organ wyjaśnił także, że musi ustalić, czy złożony wniosek nie stanowi próby nadużycia prawa do informacji publicznej.
W tych okolicznościach, pismem z dnia 29 maja 2018 r. I.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga jest zasadna.
Sąd pierwszej instancji przypomniał, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci:
1. podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji;
2. podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. stosownych czynności;
3. podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku;
4. podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej.
W przypadku zaś złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W sprawie skarżąca w dniu 27 kwietnia 2018 r. skierowała do Dyrektora [...] (wysyłając e-mail) pismo, w którym wniosła o udzielenie odpowiedzi na 13 (trzynaście) szczegółowo opisanych pytań dotyczących okoliczności rzekomych spotkań kierownictwa N[...] ze wskazanymi w treści pytań osobami oraz ewentualnych działań kontrolnych przedsięwziętych w N[...], w związku z doniesieniami medialnymi w sprawie fałszywych agentów służb specjalnych, którzy rzekomo mieli zapewnić "parasol ochronny" nad interesami spółki farmaceutycznej objętej śledztwem Prokuratury Okręgowej [...], a którzy to - według skarżącej powołującej się na doniesienia medialne - mieli się kontaktować z kierownictwem N[...].
W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości, że Dyrektora [...]należy zaliczyć do podmiotów jednoznacznie zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Natomiast, zdaniem WSA w Warszawie, konieczne staje się oddzielenie od siebie pewnych sfer informacyjnych związanych z działalnością organów państwa. Uznać należy, że przedmiotem konstytucyjnego prawa nie są treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane, jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki, protokoły ze spotkań z pracownikami), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można, bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Od dokumentów w rozumieniu stricte urzędowym, w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., odróżnia się zatem dokumenty wewnętrzne służące realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nieprzesądzające o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Z kolei gdyby przyjąć odmienną koncepcję, to wszystkie istniejące dokumenty niezależnie od tego, czy są to dokumenty prywatne, urzędowe, czy wreszcie tzw. dokumenty wewnętrzne, podlegałyby one - co do zasady - przepisom u.d.i.p.
W świetle powyższego, WSA w Warszawie uznał, że Dyrektor [...] pozostawał w bezczynności wyłącznie w przypadku pytań nr 1, 2 i 13, albowiem tylko w przypadku tych trzech pytań można mówić o obowiązku udzielenia informacji publicznej, z uwagi na zakres tych pytań. Jednocześnie, Sąd pierwszej instancji uznał, że w zakresie pozostałych pytań, a więc pytań nr 3-12, Dyrektor [...] nie pozostawał w bezczynności, albowiem sporny wniosek z dnia 27 kwietnia 2018 r. w przypadku pytań nr 3-12 nie dotyczył zagadnień, które mogą być uznane za informację publiczną, w rozumieniu u.d.i.p.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Dyrektor [...], w przypadku pytań nr 3-12 nie naruszył art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż zasadnie przyjął, że wniosek skarżącej w zakresie tych pytań nie zawiera treści, które obejmowałyby swoim zakresem informację publiczną.
WSA w Warszawie zgodził się z organem, iż zakres pytań nr 3-12 nie został skonkretyzowany przez skarżącą, która odwołuje się do bliżej niesprecyzowanych doniesień medialnych. Ponadto, w świetle przepisów u.d.i.p., organ nie ma obowiązku prowadzenia i rejestrowania spotkań wszystkich swoich pracowników, a w przypadku gdyby nawet dokument taki prowadził, to nie stanowi on dokumentu urzędowego, w znaczeniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., gdyż nie zawiera on oświadczenia woli lub wiedzy. Termin i miejsce konkretnego spotkania ma charakter czynności czysto technicznej i nie zaświadcza o stanie faktycznym.
Wykładnia przepisów u.d.i.p. powinna dokonywać się zgodnie z jej celem, a niewątpliwie takim celem nie jest udzielanie informacji służących bezpośrednio lub pośrednio uzyskiwaniu kontroli wnioskodawców nad innymi obywatelami, lecz wspieraniu transparentności w kontekście wzmacniania kontroli społecznej nad działalnością władzy publicznej. Nie można więc utożsamiać problematyki regulowanej u.d.i.p. z problematyką związaną z techniczną sferą funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się, realizując zadania publiczne.
Jednocześnie - w ocenie Sądu - nawet przyjmując założenie, że sporny wniosek z dnia 27 kwietnia 2018 r. w zakresie pytań 3-12 dotyczył jednak spraw mających znamiona informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., z czym Sąd się nie zgodził, to i tak nie sposób byłoby skutecznie zarzucić Dyrektorowi [...] bezczynności w chwili wniesienia skargi, skoro organ ten podjął wszelkie możliwe czynności zmierzające do załatwienia sprawy, albowiem w dniu 10 maja 2018 r., 21 czerwca 2018 r. oraz 10 lipca 2018 r. podjął próbę udzielenia skarżącej odpowiedzi na interesujące ją zagadnienia, wnosząc o doprecyzowanie ich zakresu. W konsekwencji, Sąd uznał, że - wbrew zarzutom skarżącej - Dyrektor [...], przedstawiając swoje stanowisko w powyższych pismach, wypełnił ciążące na nim obowiązki wynikające z u.d.i.p.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek przedstawienia przez podmiot zobowiązany informacji innej, niż ta, na którą oczekiwała skarżąca, czy też przypadek, w którym organ udzielił informacji niepełnej, wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, co świadczyłoby o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie i naruszeniu regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W związku z prawidłowym załatwieniem przez Dyrektora [...] wniosku skarżącej w przypadku pytań 3-12, WSA w Warszawie nie podzielił zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w przypadku pytań 3-12 o udostępnienie informacji publicznej.
Niemniej, w wyniku analizy akt sprawy oraz argumentacji przedstawionej przez obie strony postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Dyrektor [...] dopuścił się bezczynności w zakresie pytań nr 1, 2 i 13, gdyż - pomimo nieprecyzyjności wniosku również w przypadku tych trzech pytań - miał jednak obowiązek udzielenia informacji publicznej dotyczącej ewentualnych działań kontrolnych w N[...] (o ile takowe miały miejsce) podjętych zarówno przez sam podmiot zobowiązany, jak i przez organ nadzorujący, czyli Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (vide: pytania nr 1 i 2), a także był zobowiązany do udzielenia informacji w zakresie ewentualnie podjętych zawiadomień skierowanych do organów ścigania oraz organu nadzorczego - Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (vide: pytanie nr 13), oczywiście przy założeniu, że takie zawiadomienia miały miejsce i związane były z bliżej niesprecyzowanymi doniesieniami medialnymi. W tym przypadku, nie sposób zgodzić się z organem, iż z uwagi na nieprecyzyjność wniosku skarżącej, podmiot zobowiązany nie mógł udzielić informacji dotyczącej ewentualnych działań kontrolnych przeprowadzonych w N[...], czy też ewentualnych zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skierowanych do organów ścigania oraz organu nadzorczego - Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Niewątpliwie tego typu działania (kontrola i zawiadamianie organów ścigania o popełnieniu potencjalnych przestępstw na szkodę podmiotu zobowiązanego) należą do kategorii informacji z zakresu objętego u.d.i.p., zaś słusznie podnoszona nieprecyzyjność wniosku skarżącej, nie mogła usprawiedliwiać braku udzielenia informacji w zakresie owych dwóch kategorii działań (objętych pytaniami nr 1 i 2 oraz nr 13).
W tej sytuacji, z uwagi na fakt, iż Dyrektor [...] pozostawał na dzień wniesienia skargi, a także na dzień wyrokowania w bezczynności w zakresie wskazanych wyżej pytań nr 1, 2 i 13 zawartych we wniosku z dnia 27 kwietnia 2018 r., Sąd obowiązany był rozważyć, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
WSA w Warszawie uznał, że bezczynność Dyrektora [...] w załatwieniu wniosku skarżącej w powyższym zakresie (co do pytań nr 1, 2 oraz 13) nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie wynikał z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów u.d.i.p. Stąd też brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny.
W dniu 4 marca 2019 r skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył Dyrektor [...], wnosząc o uchylenie wyroku w pkt 1 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tej części Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że wnioskowane w pkt 1, 2 i 13 informacje są skonkretyzowane w wystarczającym stopniu, aby możliwe było rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, oraz stanowią informację publiczną, mimo że wniosek nie został sprecyzowany w tym zakresie, zatem nie można było ustalić czy dotyczą informacji publicznej;
2. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że wniosek o udostępnienie informacji dotyczył informacji publicznej, w sytuacji w której wniosek ten dotyczył indywidualnego interesu wnioskodawcy, a więc nie stanowił wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
3. art. 138 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez zobowiązanie do rozpatrzenia wniosku skarżącej w pkt 9 w części dotyczącej żądania udostępnienia notatki służbowej, poprzez brak uzasadnienia orzeczenia w tej części oraz wskazanie w treści uzasadnienia, że organ pozostawał w bezczynności jedynie co do rozpatrzenia pkt nr 1, 2 oraz 13 wniosku, oraz nie pozostawał w bezczynności co do pkt nr 3-12 co stanowi sprzeczność pomiędzy pkt 1 sentencji wyroku, a jego uzasadnieniem.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, wniosek w zakresie pkt 1, 2 i 13 nie został sformułowany w sposób pozwalający na udzielenie precyzyjnej informacji odpowiadającej treści żądania. Wnioskodawczyni nie potrafiła bowiem sprecyzować, mimo wezwania, jakiej informacji oczekuje. Nadto WSA w Warszawie nie odniósł się do sytuacji, w której skarżąca pozostaje w konflikcie z organem, a w istocie jej wniosek wynikał z osobistych pobudek, a nie realizacji celu publicznego. Ponadto w ocenie skarżącego kasacyjnie, zachodzi istotna sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem Sądu, a uzasadnieniem wyroku, co stanowi naruszenie art. 138 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, z uwagi na fakt, że nie wiadomo czy organ zobowiązany jest do rozpatrzenia wniosku w zakresie pkt 9 w przedmiotowej części, jak wynikałoby z rozstrzygnięcia, czy też nie jest zobowiązany, z uwagi na fakt, że Dyrektor [...] nie pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia pkt 3-12 wniosku, jak wynikałoby z uzasadnienia wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną I.G. wniosła o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, aczkolwiek nie określają formy naruszeń.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, możliwe jest badanie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest zasadny. Zgodnie bowiem z sentencją wyroku w pkt 1, WSA w Warszawie zobowiązał Dyrektora [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącej, w zakresie punktu nr 1, 2, 13, a także punktu nr 9 w części dotyczącej żądania udostępnienia notatki służbowej. Rozstrzygnięcie to pozostaje w sprzeczności z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji "wskazuje bowiem, że "uznał, że Dyrektor [...] pozostawał w bezczynności wyłącznie w przypadku pytań nr 1, 2 i 13, albowiem tylko w przypadku tych trzech pytań można mówić o obowiązku udzielenia informacji publicznej z uwagi na zakres tych pytań. Jednocześnie, Sąd uznał, że w zakresie pozostałych pytań, a więc pytań nr 3-12, Dyrektor [...] nie pozostawał w bezczynności, albowiem sporny wniosek skarżącej z dnia 27 kwietnia 2018 r. w przypadku pytań 3-12 nie dotyczył zagadnień, które mogą być uznane za informację publiczną, w rozumieniu u.d.i.p." (s. 21 uzasadnienia) i dalej "W tej sytuacji, z uwagi na fakt, iż Dyrektor [...] pozostawał na dzień wniesienia skargi, a także na dzień wyrokowania w bezczynności w zakresie wskazanych wyżej pytań nr 1, 2 i 13 zawartych we wniosku z dnia 27 kwietnia 2018 r." (s. 23 uzasadnienia.). W uzasadnieniu wyroku brak jest zaś innego odniesienia się do pkt 9 w części dotyczącej udostępnienia notatki służbowej. Natomiast tak skonstruowana treść uzasadnienia wskazuje, że w istocie Sąd pierwszej instancji uznał, że w zakresie pytania zawartego w pkt 9 wniosku z dnia 27 kwietnia 2018 r o udostępnienie informacji publicznej Dyrektor [...] nie pozostaje w bezczynności, co z kolei stoi w sprzeczności z sentencją uzasadnienia, w którym wprost zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej także w punkcie 9 w części dotyczącej żądania udostępnienia notatki służbowej.
Stwierdzenie wymienionej sprzeczności sentencji wyroku z uzasadnieniem powoduje, że skarga kasacyjna w zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy zasługuje na uwzględnienie bez konieczności odnoszenia się do zarzutów naruszenia przepisów materialnych jako przedwczesnych.
Skargę kasacyjną należało zatem uznać za uzasadnioną i zasługującą na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w pkt. 1 oraz pkt. 4 i przekazał sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd pierwszej instancji sporządzi pisemne motywy wyroku zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 141 § 4 P.p.s.a. i rozpozna sprawę, w przekazanym zakresie.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie. W istocie rzeczy bowiem w rozpatrywanej sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego było sprzeczne z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji uzasadnienie wyroku, które spowodowało wniesienie skargi kasacyjnej uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Brak zatem dostatecznych podstaw do tego, aby obciążyć stronę, która wniosła skargę do Sądu pierwszej instancji, kosztami postępowania kasacyjnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
