do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 11/2021, data dodania: 21.10.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy zawarcie z pracownikiem ugody na kwotę niższą niż kara umowna powoduje powstanie opodatkowanego przychodu

PROBLEM

Jeden z naszych pracowników uszkodził samochód, który wynajmujemy od firmy prowadzącej działalność w tym zakresie. Tego rodzaju szkoda (a dla nas kara) została określona przez firmę w wysokości 4000 zł (zapis w umowie najmu samochodu). Taką kwotę jesteśmy zobowiązani jej zapłacić. Z pracownikiem, który uszkodził samochód, podpisaliśmy ugodę na sumę 2000 zł. Czy kwota 2000 zł, stanowiąca różnicę między karą umowną (4000 zł) a ugodą (2000 zł), jest przychodem pracownika?

RADA

Należy uznać, że mimo iż ugoda została podpisana na kwotę niższą niż wycena szkoda, po stronie pracownika nie powstanie opodatkowany przychód ze stosunku pracy. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Dokonana przez firmę wynajmującą samochód i niepodlegająca weryfikacji sztywna wycena szkody (a dla firmy wynajmującej - kara) określona w umowie najmu samochodu na 4000 zł nie oznacza, że pracownik miał obowiązek zapłacić taką właśnie kwotę. Należy wziąć pod uwagę, że pracownik nie miał zapewne możliwości weryfikacji dokonanej wyceny szkody i odwołania się od niekorzystnych ustaleń w tym zakresie, np. powołując własnego rzeczoznawcę, a w razie sporu wniesienia pozwu do sądu.. A skoro tak, to należy uznać, że nie ma podstaw do twierdzenia, iż w związku z zawarciem ugody pracownik zaoszczędził jakikolwiek wydatek. Dopiero na skutek zawarcia ugody nastąpiła konkretyzacja obowiązku pracownika zapłaty ustalonej kwoty. W konsekwencji do zaoszczędzenia wydatku mogłoby dojść dopiero wtedy, gdyby pracownik przestał być zobowiązany do zapłaty części lub całości kwoty z ugody (np. na skutek zwolnienia go w części lub w całości z tego długu).

W związku z tym należy uznać, że w przedstawionej sytuacji u pracownika nie powstał podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychód ze stosunku pracy. W konsekwencji
różnicy między kwotą wyceny dokonanej przez firmę wynajmującą samochód a kwotą zawartą w ugodzie nie powinni Państwo zaliczać do opodatkowanych przychodów pracownika.

Warunki opodatkowania przysporzenia majątkowego.Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. (II FSK 7/13) uznał, że przysporzenie majątkowe może polegać nie tylko na zwiększeniu majątku (aktywów), ale również na uniknięciu jego pomniejszenia (przez zaoszczędzenie wydatków). Jednak w opisanych okolicznościach nie doszło do tego (pracownik zawarł z pracodawcą ugodę, w której zobowiązał się do zapłaty odszkodowania w umówionej kwocie). Gdyby jednak pracodawca zmniejszył pracownikowi wysokość tego zobowiązania, np. już po zawarciu ugody i spłacie roszczenia, zwracając mu określoną kwotę, można byłoby uznać ją za przychód pracownika.

PRZYKŁAD

Pracownik uszkodził samochód wynajmowany od firmy prowadzącej działalność w tym zakresie. Kara dla najemcy, zgodnie z zapisami umowy najmu, wynosi w takim przypadku
4000 zł i taką kwotę pracodawca zobowiązany jest jej zapłacić. Z pracownikiem, który uszkodził samochód, pracodawca podpisał ugodę na sumę 2000 zł. Zanim pracownik spłacił tę kwotę w całości (4 raty po 500 zł), pracodawca umorzył ostatnią ratę. W tej sytuacji umorzoną ratę zobowiązania (500 zł) należy doliczyć do pozostałych przychodów pracownika i opodatkować, a także naliczyć od wartości umorzenia składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Definicja przychodów. Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego czy ich wartość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone przez pracodawcę, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 ustawy o pdof).

Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Powoduje to, że przychodami ze stosunku pracy są wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące powstaniem u podatnika przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Zatem takim przychodem będzie np. umorzona część lub całość odszkodowania z ugody zawartej z pracownikiem. Jednak z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w sytuacji opisanej w pytaniu.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1834

  • art. 4 pkt 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1834

POWOŁANE ORZECZENIA SĄDÓW:

  • wyrok TK z 8 lipca 2014 r. (II FSK 7/13)

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK