do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 10/2021, data dodania: 20.09.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Jak ustalić kwotę przekroczenia 30-krotności, gdy pracownik jest zatrudniony w dwóch zakładach pracy

PROBLEM

6 września 2021 r. zatrudniliśmy na 1/4 etatu główną księgową (z wynagrodzeniem miesięcznym 4000 zł), która jednocześnie jest zatrudniona w innym zakładzie pracy na pełny etat i uzyskuje przychód miesięczny w wysokości 18 000 zł. Wynagrodzenie uzyskane za wrzesień zostało w pełni oskładkowane. Oświadczenie o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownica złożyła 15 października 2021 r. (po przesłaniu do ZUS raportów rozliczeniowych za wrzesień ). Wskazała w nim, że kwotę rocznego ograniczenia 157 770 zł przekroczyła we wrześniu 2021 r. W jaki sposób powinniśmy ustalić prawidłową podstawę wymiaru składek emerytalnej i rentowej za wrzesień, uwzględniając kwotę przekroczenia w innym podmiocie, oraz jak skorygować dokumenty rozliczeniowe w ZUS?

RADA

W przypadku gdy we wrześniu 2021 r. pracownica przekroczyła podstawę wymiaru składek emerytalnych i rentowych u innego pracodawcy, kwotę przekroczenia, od którego nie będą należne składki na te ubezpieczenia, każdy z płatników powinien ustalić proporcjonalnie do wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika w danym zakładzie pracy. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Płatnik składek ma obowiązek naliczania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy wymiaru nieprzekraczającej w roku kalendarzowym 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok. W 2021 r. jest to kwota 157 770 zł. Przekroczenie tej podstawy powoduje obowiązek zaprzestania naliczania składek na ww. ubezpieczenia. Informację w tym zakresie płatnik otrzymuje po analizie własnej dokumentacji płacowej. Jej źródłem może też być ubezpieczony lub zawiadomienie z ZUS.

Ubezpieczony, za którego składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opłaca więcej niż jeden płatnik, ma obowiązek zawiadomić (zaleca się w formie pisemnej) każdego z nich o przekroczeniu limitu rocznej podstawy wymiaru składek (art. 19 ust. 6 ustawy systemowej). Takie zawiadomienie najczęściej oznacza konieczność dokonania korekty rozliczeń składkowych przez płatników. Ponieważ przekroczenie tzw. 30-krotności w przypadku Państwa pracownicy nastąpiło we wrześniu, to w tym miesiącu należy obliczyć podstawę wymiaru składek z ograniczeniem do wysokości rocznego limitu. Takiego ustalenia powinien dokonać każdy z płatników. W tej sytuacji mamy bowiem do czynienia z nadpłatą składek - zarówno po stronie Państwa podmiotu, jak i równoległego pracodawcy. Oznacza to, że każdy z płatników składek jest uprawniony do otrzymania zwrotu składek emerytalnej i rentowej w takiej części, w jakiej opłacał składkę w miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty ograniczenia (§ 9 rozporządzenia składkowego).

Aby ustalić wysokość kwoty, od której nie należy opłacać składek emerytalnej i rentowej, płatnicy mogą wykorzystać następujący wzór:

Pm = (Pw x Pp) : Ps

gdzie:

Pm - kwota przekroczenia w miesiącu u danego płatnika,

Pw - kwota przekroczenia u wszystkich płatników,

Pp - przychód uzyskany w miesiącu przekroczenia u danego płatnika,

Ps - suma przychodów ogółem w miesiącu u wszystkich płatników.

Za datę stwierdzenia nienależnie opłaconych składek uważa się datę otrzymania przez ZUS imiennego raportu miesięcznego korygującego i deklaracji rozliczeniowej korygującej (ZUS RCA i ZUS DRA).

Należy zaznaczyć, że w przypadku gdy ubezpieczony, składając oświadczenie o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek, poda informacje niezgodne ze stanem faktycznym powodujące powstanie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - jest on zobowiązany do spłacenia całości tego zadłużenia (§ 10 rozporządzenia składkowego).

PRZYKŁAD

Pani Anna została zatrudniona 6 września 2021 r. na 1/4 etatu na stanowisku głównej księgowej w ramach stosunku pracy z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 4000 zł brutto. Za wrzesień otrzymała pensję w wysokości 3454,54 zł brutto, od której pracodawca (płatnik B) naliczył składki na obowiązkowe ubezpieczenia. Po wysłaniu dokumentów rozliczeniowych do ZUS pracownica złożyła pracodawcy oświadczenie, z którego wynika, że we wrześniu przekroczyła roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe u innego płatnika składek (A) (157 770 zł), a przychód wypłacony przez niego w tym miesiącu podlegający oskładkowaniu i wchodzący do rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowychwyniósł 12 810 zł brutto. We wrześniu łączny przychód (u obu płatników) stanowiący podstawę wymiaru ww. składek wyniósł narastająco 161 224,54 zł (157 770 zł + 3454,54 zł). Zatem na przekroczenie miało wpływ zatrudnienie od 6 września br., a kwota przekroczenia wyniosła 3454,54 zł (161 224,54 zł - 157 770 zł).

W pierwszej kolejności należy ustalić łączną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe we wrześniu u obu płatników:

  • 12810 zł (płatnik A) + 3454,54 zł (płatnik B) = 16264,54 zł.

Kolejnym działaniem jest ustalenie kwoty przekroczenia za wrzesień u poszczególnych płatników według wzoru:

Pm = (Pw x Pp) : Ps,

czyli:

płatnik A (3454,54 zł x 12810 zł) : 16 264,54 zł = 2720,81 zł,

płatnik B (3454,54 zł x 3454,54 zł) : 16 264,54 zł = 733,73 zł.

Ostatecznie każdy z płatników składek powinien obliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe we wrześniu od podstawy wymiaru:

płatnik A 12 810 zł - 2720,81 zł = 10 089,19 zł,

płatnik B 3454,54 zł - 733,73 zł = 2720,81 zł.

Zatem płatnik B powinien naliczyć za Panią Annę składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za wrzesień 2021 r. od kwoty 2720,81 zł (zarówno w części finansowanej przez pracownika, jak i przez pracodawcę - zgodnie z ogólnymi zasadami finansowania składek). Korekta podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia oznacza także korektę podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. W wyniku tych działań podstawa wymiaru składki zdrowotnej będzie wyższa (prawidłowe wyliczenie podstawy poniżej). Korekty nie wymaga natomiast podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe, a także na fundusze pozaubezpieczeniowe, tj. Fundusz Pracy, FS i FGŚP (nadal jest to kwota 3454,54 zł).

Dokumentację korygującą za wrzesień 2021 r. będą zobowiązani złożyć obydwaj płatnicy (płatnik A i płatnik B). Zmodyfikowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a także zdrowotne wymaga złożenia przez płatnika B za ubezpieczonego raportu korygującego (ZUS RCA) i deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za wrzesień 2021 r. oznaczonych kolejnym numerem identyfikatora w bloku I wskazanych formularzy - "Dane organizacyjne", np. 02/09/2021. W bloku III. B ZUS RCA należy dokonać następujących uzupełnień i zmian:

  • w polu 02 "Informacja o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe", trzeba wskazać "1" - "informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przekazał ubezpieczony"

  • w polach: 04, a następnie 07 do 12 należy podać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe i wysokości tych składek finansowanych przez ubezpieczonego i płatnika, a w polu 28 łączną kwotę wszystkich składek na ubezpieczenia społeczne (zob. rys. 1).

Rys. 1.

W bloku III. C "Zestawienie należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne" w polu 01 należy podać nową podstawę wymiaru tej składki która wyniesie 3063,54 zł (3454,54 zł - 265,55 zł - 40,81 zł - 84,64 zł), a w polu 04 jej wysokość 275,72 zł (3063,54 zł x 9%) (zob. rys. 2).

Rys. 2.

Zwrot składek na ubezpieczenia społeczne stanowi dla pracownika, w części sfinansowanej z jego wynagrodzenia, opodatkowany przychód. Podatek obliczony od tego przychodu zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (w wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy wymiaru).

Jednak mimo korekty podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne, nie korygują Państwo zaliczki podatkowej. Została ona bowiem naliczona zgodnie ze stanem faktycznym, jaki istniał w chwili sporządzania rozliczenia wynagrodzenia (jeszcze przed złożeniem oświadczenia przez pracownicę o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek) i jej wysokość nie jest błędna. Ewentualnej dopłaty podatku (wskutek korekty składek zwiększyła się podstawa opodatkowania), dokona samodzielnie pracownik w rocznym zeznaniu podatkowym.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1621

  • § 6-9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1949

  • obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 18 listopada 2020 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2021 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia - M.P z 2020 r. poz. 1061

  • § 1 pkt 12 i 17, załączniki nr 12, 17 i 18 do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 2366; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 846

Alicja Kozłowska

specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń, praktyk z wieloletnim doświadczeniem w dziale kadrowo-płacowym

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK