do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 10/2021, data dodania: 17.09.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy sąd rozpatrzy odwołanie od decyzji ZUS wniesione po terminie

PROBLEM

W naszej spółce z o.o. ZUS przeprowadził kontrolę w zakresie zatrudniania pracowników w grupie kapitałowej na podstawie dodatkowej umowy zlecenia. Przychody niektórych zleceniobiorców zostały oskładkowane. Niestety, przez niedopatrzenie pracownika administracyjnego upłynął termin na odwołanie się od niekorzystnej dla nas decyzji ZUS - mamy obecnie 7 dni opóźnienia. Czy można jeszcze złożyć odwołanie od niekorzystnej decyzji i czy zostanie ono uwzględnione? Czy możemy podjąć jakieś działania, aby ZUS uwzględnił odwołanie złożone po terminie?

RADA

Tak, mogą Państwo złożyć odwołanie od niekorzystnej decyzji ZUS pomimo upływu terminu jego wniesienia. ZUS przekaże do sądu Państwa odwołanie wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. Sąd rozpatrzy odwołanie złożone po terminie, jeżeli uzna, że przekroczenie terminu nie jest nadmierne oraz że nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się płatnika.
Najważniejsze jest, aby w treści odwołania, poza podnoszonymi kwestiami merytorycznymi, wskazali Państwo, dlaczego odwołanie zostało wniesione po terminie. O tym, czy odwołanie zostanie rozpatrzone, zdecyduje sąd. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Termin na wniesienie odwołania od decyzji ZUS. Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się na piśmie do jednostki ZUS, która wydała zaskarżoną decyzję (lub ustnie - do protokołu sporządzonego przez ten organ), w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Organ niezwłocznie przekazuje odwołanie wraz z aktami sprawy właściwemu sądowi. Jedynie gdy ZUS uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W takim przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. Są to jednak sytuacje dość rzadkie.

WAŻNE

Termin na wniesienie odwołania od decyzji ZUS wynosi 1 miesiąc i jest liczony od dnia doręczenia decyzji.

Odwołanie wniesione po upływie miesięcznego terminu również zostanie przez ZUS niezwłocznie przekazane do właściwego sądu. Zasadniczo sąd odrzuca odwołania wniesione po terminie, co w praktyce oznacza, że w ogóle nie rozpatruje danej sprawy merytorycznie. W przypadku odrzucenia odwołania sąd wydaje w tym zakresie postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie. Nie zawsze jednak fakt opóźnienia musi oznaczać koniec postępowania w sprawie. Sąd może bowiem potraktować spóźnione odwołanie tak, jakby zostało wniesione w terminie.

Przesłanki przyjęcia odwołania złożonego po terminie. Rozpatrzenie przez sąd odwołania wniesionego po terminie jest dopuszczalne, gdy przekroczenie terminu nie jest nadmierne oraz gdy nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. Te dwie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Sąd zatem z urzędu, w trakcie wstępnego badania sprawy, sprawdza, czy strona zachowała termin wniesienia odwołania, a w przypadku stwierdzenia opóźnienia ocenia jego rozmiar oraz przyczyny.

WAŻNE

Sąd nie odrzuci spóźnionego odwołania, jeżeli uzna, że przekroczenie terminu nie jest nadmierne oraz że nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego - obie przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Dlatego w treści odwołania powinni Państwo wskazać, dlaczego zostało ono wniesione po terminie. Nie trzeba przy tym składać odrębnego wniosku o przywrócenie terminu. Ocena, czy przekroczenie terminu było nadmierne i czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, jest pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2006 r., III UK 168/05). Ocena nadmierności opóźnienia powinna być odniesiona do końcowej daty miesięcznego terminu na wniesienie odwołania, a zatem opóźnienie należy liczyć nie od daty otrzymania decyzji organu rentowego, lecz od końca terminu na wniesienie odwołania (wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2014 r., II UK 340/13).

Kiedy opóźnienie odwołania można uznać za "nienadmierne". Przepisy nie formułują żadnych dodatkowych przesłanek, które pozwalałyby określić, kiedy opóźnienie jest nadmierne. Sądy wskazują, że za nadmierne należy uznać opóźnienie, gdy wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego nastąpiło po upływie 18 miesięcy od dnia doręczenia jej odpisu (postanowienie SN z 29 września 1999 r., II UKN 490/99, OSNP 2001/2/57), 13 miesięcy od dnia wydania decyzji (postanowienie SN z 18 grudnia 1998 r., II UKN 561/98, OSNP 2000/5/199), 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji (postanowienie SN z 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97, OSNP 1998/3/104).

Mając na względzie wskazane postanowienia, należy stwierdzić, że istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, iż sąd uzna 7-dniowe opóźnienie za "nienadmierne".

Jakie przyczyny opóźnienia można uznać za "niezależne od odwołującego się". Jednocześnie ważne jest, aby przyczyna opóźnienia była uznana przez sąd za niezależną od odwołującego się. Sformułowanie "przyczyny niezależne" jest szersze od "braku winy strony" (użyte w art. 168 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego) i pozwala na uwzględnienie także niektórych przyczyn zawinionych (postanowienie SN z 14 lutego 1996 r., II URN 63/95). Pomocne w tym przypadku może okazać się orzecznictwo, które uznaje za niezależne od odwołującego się m.in. takie przyczyny, jak:

  • długotrwała choroba,
  • pobyt za granicą,
  • tymczasowe aresztowanie,
  • ciężka choroba członka rodziny,
  • wprowadzenie w błąd przez organ rentowy,
  • nagła niedyspozycja pełnomocnika, niemożliwa do przewidzenia i uniemożliwiająca mu poszukiwanie zastępstwa.

PRZYKŁAD

Płatnik składek, będący osobą fizyczną, otrzymał 30 września 2021 r. niekorzystną decyzję ZUS. 20 października 2021 r. osoba ta uległa wypadkowi samochodowemu i trafiła do szpitala, który opuściła 7 listopada br. Miesięczny termin na wniesienie odwołania został przekroczony. 10 listopada 2021 r. płatnik składek złożył odwołanie, wskazując w nim, że przyczyną opóźnienia był jego zły stan zdrowia i związany z tym pobyt w szpitalu. Jako dowód przedstawił zaświadczenie lekarskie. W takim przypadku sąd nie odrzuci odwołania, ponieważ powstałe opóźnienie nie jest nadmierne, a przyczyna była niezależna od odwołującego się.

W Państwa przypadku przyczyną opóźnienia jest niedopatrzenie pracownika administracyjnego. Sądy uważają, że za działania pracowników upoważnionych do odbioru korespondencji odpowiedzialność ponosi pracodawca, a co za tym idzie - błąd pracownika nie jest okolicznością niezależną od strony (m.in. wyrok SN z 8 stycznia 2017 r., III UK 48/16). Jednocześnie sąd w uzasadnieniu do wyroku wskazał, że odmienne stanowisko można byłoby rozważać jedynie w przypadku, gdyby pracownik umyślnie wprowadził w błąd pracodawcę, aby uniemożliwić mu złożenie odwołania.

Dlatego ważne jest, aby w sposób wyczerpujący uzasadnić powstałe opóźnienie. W przypadku samego niedopatrzenia pracownika administracyjnego istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo odrzucenia przez sąd odwołania pomimo krótkiego terminu opóźnienia.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 4779 § 1, art. 4779 § 3 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1575; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1177

  • art. 83 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1621

POWOŁANE ORZECZENIA SĄDÓW:

  • wyrok SN z 21 marca 2006 r. (III UK 168/05)

  • wyrok SN z 14 marca 2014 r. (II UK 340/13)

  • postanowienie SN z 29 września 1999 r. (II UKN 490/99, OSNP 2001/2/57)

  • postanowienie SN z 18 grudnia 1998 r. (II UKN 561/98, OSNP 2000/5/199)

  • postanowienie SN z 22 kwietnia 1997 r. (II UKN 61/97, OSNP 1998/3/104)

  • postanowienie SN z 14 lutego 1996 r. (II URN 63/95)

  • wyrok SN z 8 stycznia 2017 r. (III UK 48/16)

Anna Łukasik-Skwarek

radca prawny, specjalista i praktyk z dziedziny prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK