do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 10/2021, data dodania: 17.09.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021*

*Od 1 stycznia 2022 r. zostaje zlikwidowana możliwość odliczania od podatku 7,75% składki zdrowotnej.

Czy pracujący wspólnik prostej spółki akcyjnej może skorzystać z ulgi na start oraz preferencyjnych zasad oskładkowania

PROBLEM

Od 1 października 2021 r. zamierzam rozpocząć działalność jako akcjonariusz prostej spółki akcyjnej. Moim wkładem do spółki będzie osobiste świadczenie pracy. Czy w związku z rozpoczęciem tej działalności mogę skorzystać z półrocznego zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a następnie - z 24 miesięcy opłacania tych składek w obniżonej wysokości?

RADA

Nie. Pracującemu akcjonariuszowi prostej spółki akcyjnej, który podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, nie przysługuje ani tzw. ulga na start, ani prawo do opłacania składek w preferencyjnej, obniżonej wysokości przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności. Są to ulgi przysługujące wyłącznie przedsiębiorcom w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Nie zalicza się do nich pracujących akcjonariuszy prostej spółki akcyjnej.

UZASADNIENIE

Od 1 lipca 2021 r., po wielokrotnym odraczaniu terminu, weszły w życie przepisy umożliwiające założenie i funkcjonowanie prostej spółki akcyjnej (PSA).

Akcje PSA mogą być obejmowane w zamian za wkłady pieniężne lub niepieniężne. W PSA - w przeciwieństwie do spółki z o.o. i akcyjnej - wkładem niepieniężnym na pokrycie akcji może być wyłącznie świadczenie pracy lub wykonywanie usług przez akcjonariusza. Tego rodzaju wkład może być jedynym, który wnosi do PSA "pracujący" akcjonariusz.

WAŻNE

Przedmiotem wkładu do prostej spółki akcyjnej może być osobiste świadczenie pracy lub wykonywanie usług przez akcjonariusza PSA.

Osoba świadcząca pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia świadczenia tej pracy lub tych usług do dnia zakończenia ich świadczenia. W analogicznym okresie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu, a także ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ubezpieczenie chorobowe ma dla niej charakter dobrowolny.

PRZYKŁAD

Prosta spółka akcyjna została założona 1 października 2021 r. Ma ona 3 akcjonariuszy, z czego 1 akcjonariusz wniósł do spółki wyłącznie wkład pieniężny, 1 akcjonariusz - wkład pieniężny oraz wkład w postaci osobistego świadczenia pracy, oraz 1 akcjonariusz objął akcje spółki w zamian za wkłady, których przedmiotem jest wyłącznie świadczenie usług. Zarówno akcjonariusz, który wniósł do spółki wkłady w formie pieniężnej oraz w formie świadczenia pracy, jak i akcjonariusz, którego wkład do spółki polega wyłącznie na świadczeniu usług, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu (przy założeniu, że obowiązek ten nie jest wyłączony przez zbieg tytułów do ubezpieczeń). Akcjonariusz PSA, który wniósł do spółki tylko wkład pieniężny, nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu.

"Pracujący" akcjonariusz PSA jest traktowany jak osoba prowadząca działalność pozarolniczą, nie uznaje się go jednak za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Oznacza to, że nie ma prawa do korzystania z preferencji w opłacaniu składek z działalności pozarolniczej, takich jak:

  • ulga na start (zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwszych 6 miesięcy prowadzenia działalności),
  • warunki preferencyjne z art. 18a ustawy systemowej (obniżona podstawa wymiaru składek w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę),
  • "mały ZUS plus" (podstawa wymiaru składek ustalana indywidualnie w uzależnieniu od wysokości dochodu z działalności gospodarczej).

PRZYKŁAD

Załóżmy, że dla jednego spośród 2 pracujących akcjonariuszy PSA z poprzedniego przykładu jest to pierwsza działalność pozarolnicza, którą prowadzi. Mimo to jako akcjonariusz PSA nie może skorzystać z ulgi na start ani z preferencyjnych zasad oskładkowania. Nie jest bowiem przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców (przedsiębiorstwem jest sama spółka, ale nie jej akcjonariusz).

Obydwaj pracujący akcjonariusze muszą opłacać składki społeczne na zasadach ogólnych, tj. od podstawy wynoszącej co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (3155,40 zł w 2021 r.). Składka zdrowotna obecnie jest obliczana jako 9% od podstawy wynoszącej co najmniej 75% przeciętnego wynagrodzenia z ostatniego kwartału poprzedniego roku (4242,38 zł w 2021 r.). W obecnym stanie prawnym składka ta, w wysokości 7,75% podstawy wymiaru, podlega odliczeniu od podatku dochodowego.

PSA może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym (art. 3001 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Do założenia PSA wymagane jest zawarcie umowy spółki, ustanowienie jej organów, wniesienie przez akcjonariuszy wkładów na pokrycie kapitału akcyjnego i wpis do rejestru (właściwym rejestrem jest KRS). Niedopuszczalne jest utworzenie PSA wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

PODSTAWA PRAWNA:

art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 8 ust. 6 pkt 4a, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 5a, art. 14, art. 18 ust. 8, art. 36 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1621

art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 81 ust. 1, art. 82 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1285; ost. zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1292

art. 3001-art. 30022 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1526

Joanna Stolarska

prawnik, ekspert prawa ubezpieczeń społecznych, autorka licznych publikacji i opracowań z zakresu składkowego, redaktor MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń, były wieloletni pracownik ZUS

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Powiązane dokumenty

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK