do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 7/2021, data dodania: 18.06.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy świadczenia rzeczowe otrzymywane przez zleceniobiorcę podlegają oskładkowaniu

PROBLEM

Nasza spółka zawarła umowy zlecenia z trzema osobami (przebywającymi na emeryturze), z tytułu których - w zamian za opiekę nad grupami turystycznymi - otrzymują one nocleg i wyżywienie w hotelu podczas turnusu (nie otrzymują wynagrodzenia). Spółka zatrudnia także innych zleceniobiorców, za "normalnym" wynagrodzeniem, którym dodatkowo przyznaje od czasu do czasu dodatkowe świadczenia rzeczowe w postaci posiłków (bon o wartości 300 zł miesięcznie). Jak należy rozliczyć składki na ubezpieczenia od tych świadczeń?

RADA

Jeśli zleceniobiorca otrzymuje wyłącznie świadczenia rzeczowe, firma może mieć techniczne problemy z rozliczeniem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od tych świadczeń, ponieważ nie ma z czego potrącić składek w części finansowanej ze środków ubezpieczonego. W tej sytuacji zleceniobiorca powinien zwrócić wartość tych składek zleceniodawcy. Natomiast w tym drugim przypadku wartość świadczeń w naturze należy zsumować z wypłaconym w tym miesiącu wynagrodzeniem i od całości naliczyć należne składki na ubezpieczenia. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Nie wszystkie świadczenia rzeczowe przyznawane zleceniobiorcom stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zdarza się, że są wyłączone z tej podstawy w pełnej wysokości lub do określonych w przepisach limitów. A zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy dane świadczenie rzeczowe podlega oskładkowaniu i w jakiej wysokości.

Ustalanie wartości noclegu w hotelu podlegającej oskładkowaniu

Wartość pieniężną świadczeń w naturze ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego w przepisach o wynagradzaniu, a w razie ich braku:

  • jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy - według cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy;
  • jeżeli przedmiotem świadczeń są rzeczy lub usługi zakupione przez pracodawcę - według cen ich zakupu;
  • jeżeli przedmiotem świadczenia jest udostępnienie lokalu mieszkalnego:dla lokali spółdzielczych typu lokatorskiego i własnościowego - w wysokości czynszu obowiązującego dla tego lokalu w danej spółdzielni mieszkaniowej,
  • dla lokali komunalnych - w wysokości czynszu wyznaczonego dla tego lokalu przez gminę,
  • dla lokali własnościowych - z wyłączeniem wymienionych w lit. a, oraz domów stanowiących własność prywatną - w wysokości czynszu określonego według zasad i stawek dla mieszkań komunalnych na danym terenie, a w miastach - w danej dzielnicy,
  • dla lokali w hotelach - w wysokości kosztu udokumentowanego rachunkami wystawionymi przez hotel.

- § 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe; zwanego dalej "rozporządzeniem składkowym.

A zatem wartość świadczenia w naturze przekazanego zleceniobiorcom, którzy mają zapewniony podczas turnusu nocleg w hotelu, należy ustalić na podstawie wystawionej faktury. Ten rodzaj świadczenia nie został wyłączony z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zusowskie, a więc tak ustalona wartość podlega oskładkowaniu.

Ustalanie wartości posiłków podlegającej oskładkowaniu

Wartość posiłków udostępnionych zleceniobiorcom a sfinansowanych przez zleceniodawcę, bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu, jest wyłączona z podstawy wymiaru składek do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 190 zł (§ 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia składkowego). Potwierdza to także ZUS w wydawanych interpretacjach (np. z 29 czerwca 2020 r. WPI/200000/43/409/2020).

Oznacza to, że w sytuacji opisanej w pytaniu firma powinna odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od kwoty wyżywienia powyżej 190 zł miesięcznie. Oskładkowaniu podlega kwota 110 zł (300 zł -190 zł).

Ustalenie podstawy wymiaru składek zusowskich zleceniobiorcy

W przypadku zleceniobiorcy, który uzyskuje przychód w miesiącu otrzymania świadczeń rzeczowych podlegających oskładkowaniu, podstawę wymiaru składek stanowi łączna kwota uzyskanego przychodu i ustalonej wartości tych świadczeń. Od tak ustalonej podstawy zleceniodawca oblicza, potrąca i opłaca składki ZUS.

Przykład

Magdalena P. jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia w spółce ABC sp. z o.o. Jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 4500 zł. W lipcu 2021 r. spółka sfinansowała jej koszt wyżywienia na kwotę 300 zł. W tym przypadku spółka powinna naliczyć składki na ubezpieczenia zusowskie od łącznej kwoty 4610 zł (wartość posiłków do kwoty 190 zł nie podlega ozusowaniu).

W sytuacji gdy zleceniobiorca nie osiąga w danym miesiącu (lub w ogóle) przychodu, nie zwalnia to firmy jako płatnika składek z obowiązku zapłaty całości należnych składek. Zleceniodawca po rozliczeniu powinien zwrócić się do zleceniobiorcy o zwrot opłaconych składek w tej części, która powinna być sfinansowana z jego środków.

Przykład

Kazimiera S. została zatrudniona na podstawie umowy zlecenia w spółce ABC sp. z o.o. Ma ona sprawować opiekę nad grupami turystycznymi w okresie danego turnusu. Umowa nie przewiduje żadnego wynagrodzenia, tylko zleceniodawca pokrywa koszt noclegu i wyżywienia zleceniobiorczyni. W czerwcu 2021 r. spółka sfinansowała jej koszt noclegu i wyżywienia na łączną kwotę 1600 zł (z czego koszt wyżywienia wyniósł 750 zł). W tym przypadku spółka powinna naliczyć składki na ubezpieczenia zusowskie od kwoty 1410 zł (wartość posiłków do kwoty 190 zł nie podlega ozusowaniu). Pani Kazimiera S. będąca emerytką podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu. A zatem będzie musiała zwrócić zleceniodawcy następujące kwoty:

1410 zł x 9,76% (składka emerytalna)= 137,62 zł

1410 zł x 1,5% (składka rentowa) = 21,15 zł

1410 zł - 11,26% z 1410 zł = 1251,23 zł podstawa wymiaru składki zdrowotnej

1251,23 zł x 9% (składka zdrowotna) = 112,61 zł

Łączna kwota do zwrotu 271,38 zł.

W przypadku gdy zleceniobiorca nie dokona zwrotu składek ich kwota będzie stanowić dla tego zleceniobiorcy przychód podlegający opodatkowaniu. Zleceniodawca wykaże ten przychód w PIT-11, a w rozliczeniu za dany rok zleceniobiorca będzie musiał samodzielnie dokonać jego opodatkowania, doliczając go do pozostałych przychodów.

Spółka może także umówić się ze zleceniobiorcą (emerytem), że wypłaci mu wynagrodzenie tzw. ubruttowione w określonej kwocie (obejmujące należności z tytułu składek od świadczeń niepieniężnych oraz od tego wypłaconego wynagrodzenia i podatek). W praktyce zleceniobiorca nie otrzyma tego świadczenia - zostaną z niego potrącone wskazane wyżej należności. W opisanym przykładzie kwota 271,38 zł zostanie powiększona o należne składki od tej kwoty obciążające zleceniobiorcę oraz należny podatek.

Podstawa prawna:

  • art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1,3 i 7, art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 619

  • art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1398; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 694

  • § 2 ust. 1 pkt 11, § 3 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1949

  • art. 11 ust. 1, art. 21 ust 1 pkt 11b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1426; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 868

Małgorzata Kozłowska

radca prawny, były wieloletni pracownik ZUS, autorka licznych publikacji z zakresu ubezpieczeń społecznych

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK