do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 11/2021, data dodania: 20.10.2021

Porada w trakcie aktualizacji

Czy stosowanie krajowych standardów rachunkowości to prawo czy obowiązek

PROBLEM

Ostatnio pojawia się coraz więcej krajowych standardów oraz stanowisk wydawanych przez Komitet Standardów Rachunkowości. Czy każda jednostka prowadząca księgi rachunkowe ma obowiązek je stosować?

RADA

Stosowanie krajowych standardów rachunkowości nie jest obligatoryjne. Jeśli jednak jednostka zdecyduje się na ich stosowanie, to w zależności od przyjętych postanowień w zasadach (polityce) rachunkowości możliwe jest stosowanie wszystkich lub tylko wybranych krajowych standardów i stanowisk dotyczących rachunkowości. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Ustawa o rachunkowości (art. 10 ust. 3 uor) wskazuje, że:

W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne niż wymienione w art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR.

Taki zapis oznacza, że wydawane przez Komitet Standardów Rachunkowości standardy rachunkowości oraz stanowiska nie są obligatoryjne i nie stanowią obowiązującego prawa. Ich stosowanie jest fakultatywne, uzależnione od decyzji kierownika jednostki zapisanej w zasadach (polityce) rachunkowości. Przyjęcie ich stosowania uznaje się jednak jako zapewniające rzetelne i jasne, zgodne z przepisami o rachunkowości przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki (por. pkt 3.2.1 KSR nr 7 "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym - ujęcie i prezentacja").

Polityka rachunkowości a obowiązek stosowania KSR

Kwestię stosowania standardów i stanowisk rachunkowości reguluje nie tylko ustawa o rachunkowości, ale również Krajowy Standard Rachunkowości nr 7. W zależności od decyzji kierownika jednostki każdy podmiot stosujący przepisy ustawy o rachunkowości może:

1) stosować wszystkie krajowe standardy rachunkowości

W tym przypadku jednostka musi w polityce rachunkowości posiadać zapis potwierdzający włączenie do polityki wszystkich dotyczących jej krajowych standardów rachunkowości (por. pkt 3.2.2. KSR nr 7). Posiadając taki zapis, jednostka nie może wybiórczo stosować niektórych standardów lub ich części i nie stosować innych. Co więcej, jeśli w życie wejdzie nowy KSR, to jest on automatycznie włączony do stosowania przez jednostkę. Innymi słowy nie ma potrzeby dokonywania w związku z tym żadnych zmian w polityce rachunkowości.

Przykładowy zapis w zasadach (polityce) rachunkowości:

W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rachunkowości oraz nieokreślonych w niniejszej uchwale dotyczącej zasad (polityki) rachunkowości Spółki stosuje się Krajowe Standardy Rachunkowości, a w przypadku ich braku - Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

2) stosować niektóre, wybrane krajowe standardy rachunkowości

Jednostka musi w polityce rachunkowości posiadać zapis o stosowaniu tylko wybranych standardów por. pkt 3.2.2a KSR nr 7). Nie może przy tym wybiórczo stosować postanowień w ramach wybranych standardów. Pojawienie się nowego KSR będzie wymagało od kierownika jednostki ewentualnej zmiany w polityce rachunkowości włączającej ten standard do stosowania przez jednostkę.

Przykładowy zapis w zasadach (polityce) rachunkowości:

Działając w oparciu o przepisy art. 10 ust. 3 ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości oraz w zakresie w jakim ustawa daje jednostce wybór, Spółka w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rachunkowości wybiera i stosuje następujące Krajowe Standardy Rachunkowości:

3) nie stosować krajowych standardów rachunkowości

W tym przypadku nie jest wymagany zapis w polityce rachunkowości o niestosowaniu standardów. Jednostka w razie wystąpienia transakcji, zdarzenia lub warunku, których sposób klasyfikacji, wyceny lub prezentacji przepisy o rachunkowości nie regulują, powinna ustalić odpowiednie zasady rachunkowości i poinformować o nich w sprawozdaniu finansowym. Nie ma przy tym przeszkód, by tymi wybranymi przez jednostkę zasadami były postanowienia krajowych standardów rachunkowości. Co istotne, jednostki, które nie stosują krajowych standardów rachunkowości, nie mogą stwierdzać w przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości, że w sprawach nieuregulowanych przepisami o rachunkowości stosują MSR. Narusza to bowiem przepis ustawy o rachunkowości wskazujący, kiedy możliwe jest stosowanie MSR.

Dotychczas Komitet Standardów Rachunkowości wydał 14 krajowych standardów rachunkowości i dziewięć stanowisk. Można z nich korzystać przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych i sporządzaniu sprawozdań finansowych.

Podstawa prawna:

  • art. 10 ust. 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 217

  • pkt 3.2 KSR nr 7 "Zmiany zasad (polityki) rachunkowości, wartości szacunkowych, poprawianie błędów, zdarzenia następujące po dniu bilansowym - ujęcie i prezentacja" - Dz.Urz. Min. Fin. z 2019 r. poz. 2

Paweł Muż

ekonomista, redaktor "MONOTORA księgowego"

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK