do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 10/2021, data dodania: 20.09.2021

Porada w trakcie aktualizacji

Czy biuro musi informować klienta o innej, lepszej formie opodatkowania działalności

PROBLEM

Mój klient wystąpił do mnie z roszczeniem o to, żebym zwróciła mu nadwyżkę podatków, którą zapłacił jego zdaniem z mojej winy. Klient prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, sam sobie ją założył, wybrał formę opodatkowania i przyszedł do naszego biura rachunkowego. Po kilku latach współpracy stwierdził, że powinniśmy poinformować go o tym, że inna forma opodatkowania byłaby dla niego korzystniejsza i że gdyby przeszedł na ryczałt, to dużo oszczędziłby. Umowę o świadczenie usług księgowych zawarliśmy ustnie. Czy w tej sytuacji mogę się obawiać konieczności zapłaty odszkodowania?

RADA

Nie należy obawiać się odpowiedzialności odszkodowawczej, o ile klient nie udowodni, że biuro rachunkowe świadczyło mu usługi doradztwa podatkowego (tj. udzieliło mu niewłaściwej porady co do wyboru formy opodatkowania albo było zobowiązane do udzielenia takiej porady).

UZASADNIENIE

Ustna forma umowy o świadczenie usług księgowych i ewentualnego doradztwa podatkowego

Umowa o świadczenie usług księgowych może być zawarta w dowolnej formie, nawet ustnej. Jednak ze względów dowodowych najlepiej, gdy jest to forma pisemna lub dokumentowa. Wtedy o wiele łatwiej udowodnić zakres obowiązków stron.

W przypadku umowy ustnej klient będzie musiał udowodnić, że biuro rachunkowe zobowiązało się do doradztwa podatkowego. W tym celu może posługiwać się przykładowo treścią wiadomości e-mail, sms, zeznaniami świadków, powoływać się na treść reklam biura rachunkowego czy informacji zawartych na stronie internetowej. Co więcej, nawet gdy zawarto umowę pisemną i jednoznacznie tam wskazano, że nie obejmuje optymalizacji podatkowej, to klient biura rachunkowego może próbować udowadniać, że została zawarta dodatkowa, ustna umowa o taką usługę, na co wskazuje chociażby treść wiadomości e-mail, gdzie zadawał określone pytanie dotyczące tego zakresu, a księgowa mu odpowiadała.

Ważne (!)

Bez względu na to, w jakiej formie zawarto umowę z biurem rachunkowym i czy był tam zapis wskazujący, że nie świadczy ono usług doradztwa podatkowego we wszelkiej wymianie korespondencji z klientem, w treści wiadomości e-mail, sms ,czy rozmowach telefonicznych, należy wyraźnie odmawiać świadczenia usług doradztwa podatkowego, żeby nie narazić się na odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu ich rzeczywistego świadczenia.

Zobowiązanie biura rachunkowego do świadczenia usług doradztwa podatkowego

Jeśli biuro rachunkowe nie zobowiązało się do świadczenia usług doradztwa podatkowego, to klient nie może żądać od niego tego typu usług. Warto pamiętać, że sama treść umowy nie określa wszystkich obowiązków stron. Umowa jest czynnością prawną, a przepisy prawa cywilnego stanowią, że czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają:

  • z przepisów prawnych
  • z zasad współżycia społecznego
  • z ustalonych zwyczajów.

Odnosząc się do rozpatrywanej sytuacji, należy zauważyć, że nie ma przepisu prawa, który nakładałby na biura rachunkowe obowiązek świadczenia usług doradztwa podatkowego. Takiego obowiązku nie nakładają również zasady współżycia społecznego, zwłaszcza że tego typu usługi mogą świadczyć tylko podmioty określone w ustawie o doradztwie podatkowym. Co do ustalonych zwyczajów, to nie mogą one być sprzeczne z przepisami prawa dotyczącymi wskazanych wyżej podmiotów uprawnionych do świadczenia usług doradztwa podatkowego. Autor niniejszej odpowiedzi zdaje sobie sprawę z tego, że wiele biur rachunkowych świadczy takie usługi bez uprawnień, ale działalność sprzeczna z prawem nie może być uznana za "ustalony zwyczaj" w rozumieniu art. 56 Kodeksu cywilnego.

Podmioty uprawnione do świadczenia usług doradztwa podatkowego

Biura rachunkowe muszą pamiętać, że udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami zastrzeżone zostało dla doradców podatkowych, adwokatów, radców prawnych i biegłych rewidentów.

Świadczenie tych usług bez uprawnień jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny do 50 000 zł. Zatem ryzyko odpowiedzialności jest duże. Tym bardziej, że niezadowolony klient potrafi wykorzystać wszelkie możliwe sposoby, żeby dokuczyć księgowej czy wymusić zapłatę "odszkodowania", np. poprzez groźbę powiadomienia organów ścigania o naruszeniu przepisów ustawy o doradztwie podatkowym.

Obowiązkowe ubezpieczenie OC biur rachunkowych

Warto podkreślić, że obowiązkowe ubezpieczenie OC biur rachunkowych nie zabezpiecza usług w zakresie udzielania porad podatkowych czy optymalizacji podatkowej. W przypadku świadczenia takich usług bez ubezpieczenia biuro rachunkowe nie może liczyć na to, że ewentualną szkodę pokryje ubezpieczyciel.

Podsumowanie

Jeśli biuro rachunkowe nie było zobowiązane do świadczenia usług doradztwa podatkowego, to nie ponosi odpowiedzialności za to, że nie poinformowało klienta, iż inna forma opodatkowania byłaby dla niego korzystniejsza. Poza tym wykonanie takiej usługi bez uprawnień stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny do 50 000 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 56, art. 60, art. 353, art. 471 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1509

  • art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 81 ust. 1 z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 130; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2320

  • § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 6 listopada 2014 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorców wykonujących działalność z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych - Dz.U. z 2014 r. poz. 1616

Marcin Szabłowski

adwokat

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK