do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 12/2021, data dodania: 18.11.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy pracownica może zrezygnować z urlopu wychowawczego, by otrzymywać świadczenia chorobowe

PROBLEM

31 grudnia 2021 r. naszej pracownicy, przebywającej obecnie na urlopie wychowawczym, kończy się umowa o pracę zawarta na czas określony. Na początku listopada poinformowała ona nasz dział kadr o tym, że spodziewa się kolejnego dziecka i jest to 14/15 tydzień ciąży. W tej sytuacji przedłużyliśmy jej umowę o pracę do dnia porodu. Nie mamy jednak pewności, jak przedstawia się jej prawo do zasiłku macierzyńskiego? Czy może ona zrezygnować z urlopu wychowawczego, by pójść na zwolnienie lekarskie i pobierać z tego tytułu świadczenia chorobowe? A jeśli tak, to czy powinniśmy wysłać ją na badania kontrolne do lekarza medycyny pracy?

RADA

W przedstawionych okolicznościach pracownica jest uprawniona do rezygnacji z urlopu wychowawczego i otrzymywania świadczeń chorobowych za okres zwolnień lekarskich obejmujących dni po ww. urlopie. Zatrudniona będzie miała także prawo do zasiłku macierzyńskiego od dnia urodzenia dziecka. Jeśli po zakończeniu trwania wspomnianego urlopu pracownica od razu zacznie (bez przepracowania ani jednego dnia) korzystać ze zwolnienia lekarskiego, wówczas nie ma podstaw do kierowania jej na badania kontrolne z zakresu medycyny pracy.

UZASADNIENIE

W praktyce często się zdarza, że pracownica przebywająca na urlopie wychowawczym zachodzi w ciążę. W takim przypadku należy przede wszystkim pamiętać, że:

  • za okresy niezdolności do pracy przypadającej w trakcie urlopu wychowawczego pracownik nie nabywa prawa do zasiłku ani wynagrodzenia chorobowego,
  • urodzenie dziecka w okresie urlopu wychowawczego uprawnia do zasiłku macierzyńskiego (art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej).

Przypomnijmy, że zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego (art. 29a ust. 1 ustawy zasiłkowej).

Oznacza to, że w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie zasiłek macierzyński przysługuje maksymalnie przez 52 tygodnie, a więc 364 dni (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego), w wysokości:

  • 100% podstawy wymiaru za okres urlopu macierzyńskiego oraz za czas 6 tygodni urlopu rodzicielskiego oraz 60% podstawy wymiaru - za pozostały okres 26 tygodni tego urlopu

lub

  • 80% podstawy wymiaru za całe 52 tygodnie łącznego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, pod warunkiem złożenia wniosku o udzielenie, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze w ciągu 21 dni po porodzie (art. 31 ust. 1-3 ustawy zasiłkowej oraz i art. 1791 Kodeksu pracy).

Rezygnacja z urlopu wychowawczego

Pracownica korzystająca z urlopu wychowawczego może z tego urlopu zrezygnować w każdym czasie za zgodą pracodawcy albo w razie braku takiej zgody, po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy, dokonanym najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy (art. 1863 Kodeksu pracy).

UWAGA!

Podjęta przez pracownika decyzja o rezygnacji z urlopu wychowawczego jest wiążąca dla pracodawcy.

Gdy zatrudniona zrezygnuje z urlopu wychowawczego, wówczas już od pierwszego dnia następującego po ostatnim dniu ww. skróconego urlopu ma prawo do świadczeń chorobowych. Oznacza to, że jeśli przykładowo pracownica na urlopie wychowawczym otrzymała zwolnienie lekarskie na okres od 8 listopada do 7 grudnia 2021 r. i porozumiała się z pracodawcą w kwestii skrócenia wspomnianego urlopu do 14 listopada, wówczas już od kolejnego dnia, tj. od 15 listopada 2021 r., nabyła uprawnienia do świadczenia chorobowego (choroba od 8 do 14 listopada jest niepłatna).

Przykład

Przebywającej od 3 miesięcy na urlopie wychowawczym pełnoetatowej pracownicy, z powodu ciąży zatrudniająca ją spółka z Wrocławia przedłużyła umowę do dnia porodu. W związku z ciążą lekarz prowadzący ciążę wystawił zwolnienie lekarskie obejmujące dni od 15 listopada do 15 grudnia. Urlop wychowawczy pracownicy miał trwać do 30 listopada 2021 r., ale zatrudniona porozumiała się ze spółką w kwestii jego skrócenia do 21 listopada. Dzięki temu, już od 22 listopada pracownica w analizowanym przypadku nabyła prawo do świadczenia chorobowego. Od dnia porodu zyska ona natomiast uprawnienie do zasiłku macierzyńskiego. Wypłatę zasiłku macierzyńskiego po ustaniu zatrudnienia przejmie ZUS.

Badanie kontrolne

Niekiedy mamy do czynienia z sytuacjami, w których pracownik po zrezygnowaniu z urlopu wychowawczego nie jest w stanie wrócić do pracy z powodu niedyspozycji zdrowotnej lub np. ciąży. Jeżeli w takich okolicznościach zatrudniona osoba od pierwszego dnia po ostatnim dniu trwania urlopu wychowawczego przebywa na zwolnieniu lekarskim, wówczas nie powinno kierować się jej na badania kontrolne z zakresu medycyny pracy. W analizowanym przypadku pracownica jest wszakże niezdolna do pracy, a więc nie jest w stanie w okresie trwania zwolnienia lekarskiego wrócić do realizacji obowiązków służbowych. Bezcelowe byłoby więc badanie, czy odzyskała ona zdolność do pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 1791 art. 1863, art. 229 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1162,

  • art. 12 ust. 2 pkt 2 oraz art. 29 ust. 1 pkt 1, art. 31 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1133; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1834

Mariusz Pigulski

ekspert ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Powiązane dokumenty

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK