do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 12/2021, data dodania: 10.11.2021

Porada w trakcie aktualizacji

Czy pracodawca może wydłużyć okres użytkowania odzieży i obuwia roboczego

PROBLEM

Zatrudnieni u nas pracownicy otrzymują od nas odzież roboczą. W związku z tym opracowaliśmy tabelę przydziału odzieży roboczej, w której zostało określone, jakiego rodzaju odzież roboczą powinien otrzymać pracownik na danym stanowisku pracy, oraz został podany termin jej używalności. Zastanawiamy się jednak, co powinniśmy zrobić w przypadku, gdy termin używalności odzieży danego rodzaju już upłynął, a w ocenie naszej służby bhp nadaje się ona jeszcze do użytku. Czy jako pracodawca możemy samodzielnie podjąć decyzję, że wydłużamy okres użytkowania takiej odzieży?

RADA

Przepisy dotyczące przydzielania pracownikom odzieży i obuwia roboczego nie regulują kwestii wydłużenia ich użytkowania ponad okres ustalony w przepisach zakładowych. Natomiast dopuszczalną i wskazaną praktyką jest ustalenie w regulacjach wewnątrzzakładowych możliwości wydłużenia okresu użytkowania odzieży i obuwia roboczego, jeśli ich właściwości użytkowe i ochronne są zachowane. Ponadto w regulacjach tego typu warto wskazać możliwość wydłużenia okresu użytkowania wyposażenia roboczego, a także precyzyjnie określić, w jakich okolicznościach jest to możliwe i na jakich zasadach się to odbywa.

UZASADNIENIE

Obowiązkiem pracodawcy jest wyposażenie pracownika nieodpłatnie w odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach:

  • jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
  • ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

Okresy użytkowania odzieży ochronnej. Obowiązek udostępnienia pracownikom odzieży i obuwia roboczego nie ma charakteru jednorazowego. Nie ma bowiem odzieży, jak również obuwia, która w procesie użytkowania, zarówno w pracy, jak i poza nią, nie ulegałaby stopniowemu zużyciu. Rolą pracodawcy jest dopilnowanie, aby stosowane odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne oraz użytkowe. Zatem obowiązek pracodawcy sprowadza się nie tylko do ustalenia rodzajów odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach pracy jest niezbędne, ale również do określenia przewidywanych okresów ich użytkowania, które powinny być wskazane w tabeli przydziału odzieży roboczej.

Przepisy regulujące obowiązek wyposażenia pracowników w odzież oraz obuwie robocze wskazują, że to pracodawca ustala przewidywane okresy ich użytkowania (art. 2378 § 1 Kodeksu pracy). To na nim ciąży także odpowiedzialność, aby zapewnione pracownikom odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe (art. 2379 § 2 Kodeksu pracy). Oznacza to, że rolą pracodawcy jest wyznaczenie przewidywanych okresów użytkowania odzieży i obuwia roboczego. Okresy te mają jednak charakter szacunkowy.

Zatem pracodawca, ustalając oraz wpisując do tabeli przydziału odzieży i obuwia roboczego przewidywany okres ich użytkowania, powinien uwzględnić w szczególności:

  • specyfikę warunków pracy, w tym zakres obowiązków pracownika,
  • wymiar czasu pracy osób zatrudnionych.

Jednak z uwagi na fakt, że jest to przewidywany okres użytkowania, to nie musi on być w każdym przypadku okresem bezwzględnie wiążącym zarówno pracodawcę, jak i pracownika.

Wewnątrzzakładowe regulacje okresu użytkowania odzieży roboczej. Ze względu na brak bezpośrednich regulacji prawnych w przepisach prawa pracy i bhp w kwestii okresów użytkowania odzieży i obuwia roboczego pracodawca, w celu uniknięcia sporów z pracownikami, ma możliwość wprowadzenia do regulacji wewnątrzzakładowych rozwiązań, które dopuszczają odstępstwa od przewidywanych okresów użytkowania odzieży i obuwia roboczego.

Taką sytuacją będzie np. odliczenie od okresu użytkowania odzieży i obuwia roboczego czasu, kiedy faktycznie nie są one wykorzystywane, np. podczas absencji pracownika. Wówczas takie odliczone okresy będą powodowały automatycznie, na podstawie wewnątrzzakładowych regulacji, wydłużenie okresu użytkowania tych strojów roboczych.

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony na stanowisku robotniczym ma przydzielone odzież oraz obuwie robocze. Zatrudniony skierował do pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu bezpłatnego na okres 3 miesięcy. Ponieważ odzież i obuwie robocze stanowią własność pracodawcy więc pozostały w czasie urlopu bezpłatnego pracownika na terenie zakładu, w szatni odzieży roboczej i ochronnej. Pracodawca w regulaminie pracy ustalił, że okres nieużywania odzieży i obuwia roboczego, jeśli jest nieprzerwany i trwa dłuższej niż 14 dni, będzie odliczany od okresu ich użytkowania ustalonego w tabeli przydziału odzieży i obuwia roboczego. Zatem w tym przypadku, uwzględniając wewnątrzzakładowe regulacje i brak wykorzystywania, a tym samym zużywania się odzieży i obuwia roboczego, istnieje możliwość wydłużenia użytkowania tych części stroju roboczego o czas urlopu bezpłatnego.

Także w sytuacji gdy odzież i obuwie robocze są używane bez przerw w pracy, a ich stan jest nadal bardzo dobry oraz są zachowane właściwości ochronne i użytkowe, istnieje możliwość kontynuowania pracy w przydzielonej odzieży. Podobnie jak we wskazanym wcześniej przypadku taka opcja powinna być wprowadzona regulacjami wewnątrzzakładowymi.

WAŻNE (!)

Dobrą praktyką będzie umieszczenie przez pracodawcę w aktach prawa wewnątrzzakładowego regulacji wprowadzającej możliwość wydłużenia okresu użytkowania odzieży i obuwia roboczego.

Istotne jest także, aby zasada kontynuacji użytkowania takiej odzieży czy obuwia była przyjęta na identycznych zasadach dla wszystkich pracowników, jeśli ich warunki zużywania odzieży w pracy są podobne. Pozwoli to pracodawcy uniknąć ewentualnych zarzutów o nierówne traktowanie pracowników w zakresie wyposażania ich w odzież i obuwie robocze.

Skrócenie okresu użytkowania odzieży i obuwia roboczego. Pracodawca może zdecydować nie tylko o wydłużeniu okresu użytkowania odzieży lub obuwia roboczego. Jeżeli wyposażenie robocze pracownika w postaci ubrania lub butów utraciło swoje właściwości użytkowe i ochronne przed upływem okresu ich użytkowania oznaczonego w tabeli przydziału, pracodawca ma możliwość wcześniejszej ich wymiany na nowe. Wręcz ciąży na nim taki obowiązek (art. 2379 § 2 Kodeksu pracy).

WAŻNE

W przypadku utraty właściwości użytkowych ubrania lub obuwia roboczego przed upływem okresu oznaczonego w tabeli ich przydziału pracodawca ma obowiązek wymienić je na nowe.

PODSTAWA PRAWNA:

  • art 1041, art. 2377-2379 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1162

Sebastian Kryczka

ekspert z zakresu prawa pracy, prawnik, były pracownik Państwowej Inspekcji Pracy, od kilkunastu lat specjalizuje się w problematyce prawa pracy oraz zagadnieniach kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy, autor wielu komentarzy, artykułów i porad z zakresu prawa pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony danych osobowych

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Powiązane dokumenty

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK