do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Biuletyn VAT 1/2022, data dodania: 10.01.2022

Porada aktualna na dzień 21-01-2022

Jak rozliczyć VAT, gdy pracodawca pobiera częściową odpłatność od pracowników

PROBLEM

Jakie skutki w VAT ma sytuacja, gdy pracodawca odsprzedaje karnety sportowe, natomiast pracownik ponosi z tego tytułu częściową odpłatność (tj. 50% ceny, a reszta jest finansowana przez pracodawcę ze środków obrotowych):

1) czy należy opodatkować w połowie świadczenie odpłatne, a w połowie nieodpłatne,

2) czy pracodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia karnetów,

3) czy ewidencjonować zdarzenie za pomocą kasy rejestrującej, a jeśli tak, to w jaki sposób?

RADA

Dla celów rozliczeń VAT nie ma świadczeń częściowo odpłatnych. Określając podstawę opodatkowania należy uwzględnić wartość rynkową odsprzedawanych pracownikom świadczeń. Skoro świadczenie jest opodatkowane, to pracodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu karnetów. Nie ma obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej.

UZASADNIENIE

Nie budzi wątpliwości, że odsprzedaż karnetów jest opodatkowana. Stanowi bowiem świadczenie usługi. Trudno znaleźć podstawy do zwolnienia z VAT czy, tym bardziej, do wyłączenia czynności z opodatkowania tym podatkiem. Jeśli bowiem podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Dotyczy to m.in. odsprzedawania usług wstępu do obiektów sportowych, na siłownię, fitness itp. Stąd pracodawca w pewnym sensie "pośredniczy" między podmiotem faktycznie świadczącym usługę a jej ostatecznym odbiorcą (pracownikiem). Przyjmuje się więc, że pracodawca działa tak, jakby sam wcześniej nabył taką usługę, a następnie ją wyświadczył. Zatem opodatkowaniu podlegają wszystkie etapy świadczenia usług (np. siłownia - pracodawca oraz pracodawca - pracownik).

1. Odliczenie VAT od zakupu karnetów dla pracowników

Zakup karnetów będzie wykorzystywany przez pracodawcę wyłącznie do działalności opodatkowanej VAT. Karnety będą służyły dalszej odsprzedaży na rzecz pracowników. W konsekwencji pracodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych np. przez siłownię, tj. dokumentujących nabycie karnetów udostępnianych następnie częściowo odpłatnie pracownikom.

2. Ustalenie podstawy opodatkowania przekazywanych karnetów

Mimo że pracodawca, przekazując pracownikom karnety sportowe, pobiera od nich połowę ceny (zwykle kwoty te są potrącane z wynagrodzenia za pracę), usługę tę traktuje się całościowo. Nie rozdziela się jej na część opłaconą przez pracownika i otrzymaną nieodpłatnie od pracodawcy.

W VAT nie ma świadczeń częściowo odpłatnych. Jeśli określona czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Stąd podstawą opodatkowania generalnie jest wszystko, co stanowi zapłatę.

Jak wskazał TSUE w wyroku z 20 stycznia 2005 r. w sprawie C-412/03, Hotel Scandic - sprzedaż przez hotel na rzecz pracowników posiłków po cenie niższej niż koszt poniesiony w związku z tym świadczeniem nie jest świadczeniem nieodpłatnym. W rozpatrywanym przypadku hotel pobierał wynagrodzenie. Trybunał uznał, że dostawa jest albo odpłatna, albo nieodpłatna. Uzyskanie zapłaty, która pokrywa nawet tylko część kosztów, nie oznacza, że czynność ma charakter nieodpłatny lub częściowo nieodpłatny.

Pojawia się przy tym kolejny problem - czy ustalenie podstawy opodatkowania od połowy ceny nabycia jest prawidłowe? Zasadniczo jest prawidłowe, ale nie we wszystkich przypadkach. Potwierdził to NSA w wyroku z 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I FSK 230/18). Zdaniem sądu przepisy ustawy o VAT nie ograniczają podatnika w swobodzie ustalania ceny, stąd możliwa jest sprzedaż po cenie niższej niż rzeczywista wartość danego towaru bądź usługi. Jednak już w sytuacji, gdy między podmiotami istnieją powiązania, o których mowa w art. 32 ustawy, swoboda ta ulega wyłączeniu ze względu na te powiązania.

Przypomnijmy bowiem, że w przypadku gdy:

  • między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieje związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT,
  • wynagrodzenie jest niższe od wartości rynkowej,
  • nabywca towarów lub usług nie ma pełnego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego

- organ podatkowy określa podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli okaże się, że związek ten miał wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.

Definicje

Związek, o którym mowa w art. 32 ust. 2 ustawy o VAT, między stronami transakcji istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikające ze stosunku pracy.

Przez pojęcie wartości rynkowej rozumie się zaś całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

a) w odniesieniu do towarów - kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,

b) w odniesieniu do usług - kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

Dlatego w omawianym przypadku podstawą opodatkowania VAT będzie koszt nabycia usług przez pracodawcę. Czyli w pewnym sensie opodatkowaniu VAT podlega usługa zarówno w części finansowanej przez pracodawcę, jak i w części finansowanej przez pracowników.

Przykład

Pracodawca nabywa karnety sportowe za 54 zł (50 zł netto + 4 zł VAT z uwagi na stawkę 8%). Odsprzedaje je za 27 zł, jednak podstawą opodatkowania jest 50 zł netto + 4 zł VAT. Odliczy też 4 zł podatku naliczonego.

3. Ewidencjonowanie sprzedaży na rzecz pracowników na kasie fiskalnej

Jeśli chodzi o kasy fiskalne - zarówno do końca 2021 r., jak i w 2022 r. występuje tu zwolnienie przedmiotowe. Ze zwolnienia korzysta dostawa towarów i świadczenie usług przez podatnika na rzecz jego pracowników oraz przez spółdzielnie mieszkaniowe na rzecz członków lub innych osób, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub które są właścicielami lokali położonych w budynkach administrowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, jak również przez wspólnoty mieszkaniowe na rzecz właścicieli lokali.

Pracodawca, otrzymując od pracownika wynagrodzenie za karnet sportowy w wysokości 50% jego wartości, nie ma więc obowiązku ewidencjonowania tej kwoty na kasie rejestrującej. Jednak warto zauważyć, że jeśli już pracodawca ewidencjonuje sprzedaż karnetów na rzecz pracowników na kasie rejestrującej, to na paragonie powinna być ujęta kwota, którą płaci pracownik. Pozostałą kwotę podatnik ujmuje w ewidencji VAT na podstawie dokumentu wewnętrznego. Potwierdza to np. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 19 maja 2021 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.70.2021.4.JG).

Podstawa prawna:

  • art. 2 pkt 27b, art. 8 ust. 1, 2a, art. 29a ust. 1, art. 32, art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2427

  • § 2 w zw. z poz. 34 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących - Dz.U. z 2021 r. poz. 2442

Powołane interpretacje organów podatkowych

Powołane orzeczenia sądów:

  • wyrok TSUE z 20 stycznia 2005 r. w sprawie C-412/03

  • wyrok NSA z 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I FSK 230/18)

Łukasz Matusiakiewicz

radca prawny specjalizujący się w prawie podatkowym

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK