do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Biuletyn VAT 1/2022, data dodania: 10.01.2022

Porada aktualna na dzień 21-01-2022

Jaką stawkę do WDT ma zastosować sprzedawca, gdy nie zarejestrował się jako podatnik VAT UE

PROBLEM

Czy podatnik powinien wystawić fakturę VAT za dostawę towarów dla kontrahenta z innego kraju członkowskiego UE ze stawką VAT 23%, gdy nie zarejestrował się jako podatnik VAT UE?

RADA

Zastosowanie stawki 0% lub 23% będzie uzależnione od tego, czy sprzedawca był zarejestrowany jako podatnik VAT UE w momencie składania JPK_V7, w którym wykazał tę dostawę. Jeżeli spełniał warunek rejestracji na moment złożenia deklaracji (oraz wypełnił inne warunki wynikające z ustawy o VAT), to będzie uprawniony do stosowania preferencyjnej stawki 0%. W przeciwnym razie powinien wystawić fakturę VAT za dostawę towarów ze stawką VAT 23% i rozliczyć tę dostawę jako sprzedaż krajową. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Jeśli przyjmiemy, że omawiana dostawa towarów dla kontrahenta z innego kraju członkowskiego stanowi wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT), to w kwestii stawki VAT dla takiej transakcji należy sięgnąć do treści art. 42 ust. 1 i 1a ustawy o VAT. W tych przepisach zawarte są bowiem warunki, które uprawniają podatnika do zastosowania preferencyjnej stawki 0% dla transakcji WDT.

1. Warunki zastosowania stawki 0% dla transakcji WDT

Na podstawie art. 42 ust. 1 i 1a ustawy o VAT transakcja WDT podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkiem że sprzedawca:

  1. dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych nadany przez państwo członkowskie, który podano dostawcy;
  2. przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju;
  3. składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, jest zarejestrowany jako podatnik VAT UE;
  4. w terminie złożył prawidłową informację podsumowującą VAT UE (lub jeżeli nie złożył lub złożył z nieprawidłowymi danymi, to należycie wyjaśnił to na piśmie naczelnikowi urzędu skarbowego).

Warto również pamiętać, że dla zastosowania preferencyjnej stawki VAT 0% wszystkie cztery przesłanki powinny zostać spełnione łącznie. Oznacza to, że uchybienie nawet jednej z nich pozbawia podatnika możliwości stosowania stawki 0% i powoduje konieczność rozliczenia transakcji WDT jako sprzedaży krajowej opodatkowanej według podstawowej 23% stawki VAT.

2. Rejestracja sprzedawcy jako podatnika VAT UE warunkiem stosowania stawki 0%

Jeżeli chodzi o najbardziej istotną przesłankę w analizowanej sprawie - tzn. rejestrację sprzedawcy jako podatnika VAT UE - to ten warunek należy analizować na moment składania deklaracji, w której podatnik wykazuje dostawę towarów. Bez znaczenia pozostaje to, czy podatnik posiadał rejestrację dla celów wewnątrzwspólnotowych w chwili dokonywania transakcji (dostawy). Istotne jest, aby podatnik był zarejestrowany jako podatnik VAT UE w chwili składania deklaracji, w której dana transakcja jest wykazywana.

Zatem w analizowanej sprawie to, jaka stawka będzie zastosowana (0% lub 23%), będzie uzależnione od tego, czy sprzedawca był zarejestrowany jako podatnik VAT UE w momencie składania JPK_V7, w którym wykazał tę dostawę. I tak stawka VAT:

  • 0% znajdzie zastosowanie, gdy podatnik był zarejestrowany jako podatnik VAT UE w momencie złożenia deklaracji oraz spełnił pozostałe warunki uprawniające do skorzystania z preferencji;

Preferencja znajdzie zastosowanie nawet wtedy, gdy podatnik nie miał takiej rejestracji na moment dostawy lub wystawienia faktury. Zatem jeżeli podatnik nie miał rejestracji jako podatnik VAT UE w momencie wystawiania faktury lub dokonania dostawy, ale planował zarejestrowanie przed złożeniem deklaracji (i tego dokonał), to był uprawniony do wystawienia faktury za WDT ze stawką VAT 0%.

  • 23% znajdzie zastosowanie, gdy podatnik nie był zarejestrowany jako podatnik VAT UE w momencie złożenia deklaracji.

Jeżeli w momencie dokonania dostawy i wystawiania faktury podatnik wiedział, że nie spełni warunku rejestracji dla celów VAT UE przed złożeniem deklaracji, to powinien wystawić fakturę za WDT z krajową stawką 23% VAT.

Dodatkowo w przypadku zastosowania stawki 23% VAT nie ma przeszkód, aby podatnik po swojej rejestracji dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych skorygował tę transakcję z zastosowaniem już preferencyjnej stawki 0%.

Przykład

Polski podatnik dokonał WDT na rzecz niemieckiego podatnika 10 grudnia 2021 r., ale zarejestrował się jako podatnik VAT UE dopiero 15 stycznia 2021 r. Taki status posiadał w momencie składania JPK_V7M za grudzień 2021 r., w której wykazał tę dostawę. Podatnik spełnił także wszystkie inne przesłanki zastosowania stawki 0%. Zatem mimo że w momencie dostawy nie był zarejestrowany jako podatnik VAT UE, ale miał taki status na moment złożenia JPK za grudzień 2021 r., w którym wykazał WDT na rzecz niemieckiego kontrahenta, i jednocześnie spełnił wszystkie inne przesłanki, jest uprawniony do opodatkowania tej transakcji według stawki VAT 0%.

Przykład

Polski podatnik dokonał WDT na rzecz niemieckiego podatnika 10 grudnia 2021 r., ale zarejestrował się jako podatnik VAT UE dopiero 30 stycznia 2022 r., więc nie miał takiego statusu w momencie składania JPK_V7M za grudzień 2021 r., w której wykazał tę dostawę. Podatnik spełnił jednak wszystkie inne przesłanki zastosowania stawki 0%. Jeżeli zatem podatnik nie miał status podatnika VAT UE na moment złożenia JPK_V7M za grudzień 2021 r., w którym wykazał WDT na rzecz niemieckiego kontrahenta, to mimo że spełnił wszystkie inne przesłanki, nie jest uprawniony do rozliczenia tej transakcji według stawki VAT 0%, lecz powinien opodatkować ją według stawki 23% VAT. Po rejestracji dla celów VAT UE sprzedawca będzie uprawniony do skorygowania rozliczeń.

Warto również wspomnieć, że brak rejestracji sprzedawcy jako podatnika VAT UE w rozumieniu przesłanki wyłączającej stosowanie preferencyjnej stawki 0% jest aprobowane przez orzecznictwo polskich sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo NSA w wyroku z 1 marca 2019 r. (sygn. akt I FSK 172/17) uznał, że:

Na podstawie wskazanych powyżej przepisów prawo do zastosowania preferencyjnej stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów uzależnione jest - w myśl art. 42 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT - od zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT UE. Przepis ten należy interpretować w kontekście zapisu art. 99 tej ustawy. Tym samym podatnik ma prawo do zastosowania stawki 0%, o ile w ustawowym terminie do złożenia deklaracji podatkowej będzie zarejestrowany do transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Wskazane orzeczenie NSA jest bardzo istotne, ponieważ niekiedy prezentowany jest pogląd, że skoro wewnątrzwspólnotowa dostawa była bezsporna (spełnione zostały przesłanki merytoryczne w postaci wywozu towaru do innego kraju UE), to zasada neutralności podatkowej pozwalała na zastosowanie stawki 0% nawet mimo niespełnienia przesłanki formalnej, tj. mimo braku rejestracji sprzedawcy jako podatnika VAT UE. Jednak zdaniem autora, kierując się literalnym brzmieniem obowiązujących przepisów oraz orzecznictwem NSA, w analizowanej sprawie stawka opodatkowania WDT będzie uzależniona od tego, czy sprzedawca w momencie składania deklaracji podatkowej, w której wykazuje tę dostawę towarów, był zarejestrowany jako podatnik VAT UE. I od spełnienia tej przesłanki należy uzależnić stosowaną stawkę VAT.

Podstawa prawna:

  • art. 42 ust. 1 i 1a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 2427

Powołane orzeczenie sądów administracyjnych:

Powołane interpretacje organów podatkowych:

· pismo Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 lipca 2019 r. (sygn. 0114-KDIP1-2.4012.296.2019.1.RD)

Adrian Błaszkiewicz

ekspert w zakresie VAT

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK