do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 12/2021, data dodania: 18.11.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy obdarowany może po sześciu miesiącach sprzedać samochód bez podatku

PROBLEM

Czynny podatnik VAT zakupił samochód w lipcu 2019 r. i odliczył 50% VAT w kwocie 3450 zł. Chce wycofać samochód z działalności i od razu przekazać go w darowiźnie. Czy w takiej sytuacji sprzedaż samochodu dokonana przez obdarowanego w 2022 r., po upływie 6 miesięcy od darowizny, będzie podlegała podatkowi dochodowemu? Jak wyglądałaby sytuacja z VAT i podatkiem dochodowym, gdyby wycofanie, darowizna oraz sprzedaż nastąpiły już w 2022 r.?

RADA

Z tytułu przekazania samochodu na cele osobiste trzeba rozpoznać podatek VAT obliczony według stawki 23% od wartości rynkowej netto samochodu. Adekwatnie po stronie podatnika powstanie prawo do odliczenia części podatku VAT, który nie został odliczony przy nabyciu przedmiotowego samochodu.

Sprzedaż samochodu przez osobę obdarowaną po upływie pół roku od końca miesiąca otrzymania tego samochodu w darowiźnie nie spowoduje powstania u obdarowanego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym (o ile sprzedaż ta nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej). Będzie tak niezależnie od tego, czy darowizna samochodu zostanie dokonana jeszcze w 2021 r. czy już w 2022 r.

UZASADNIENIE

Nieodpłatne przekazania na cele osobiste a VAT

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT mogą podlegać także nieodpłatne dostawy towarów. Dochodzi do nich między innymi w przypadku przekazania na cele osobiste towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika, jeżeli przysługiwało mu, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych. Dotyczy to również sytuacji, w których kwota podatku naliczonego przy nabyciu samochodu była na podstawie art. 86a ust. 1 ustawy o VAT ograniczona do 50%. W konsekwencji przekazanie samochodu na cele osobiste (celem przekazania w darowiźnie) będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT jako nieodpłatna dostawa towaru (według stawki 23%).

Podstawa opodatkowania nieodpłatnego przekazania

Podstawę opodatkowania nieodpłatnych dostaw towarów stanowi cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów (zob. art. 29a ust. 2 ustawy o VAT). Podstawę opodatkowania podlegających opodatkowaniu nieodpłatnych dostawach towarów stanowi zatem ich wartość rynkowa (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 2147/08, oraz z 21 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 492/12). Podstawą opodatkowania nieodpłatnej dostawy przedmiotowego samochodu będzie więc jego wartość rynkowa netto. W konsekwencji z tytułu przekazania tego samochodu na cele osobiste trzeba będzie rozpoznać podatek VAT obliczony według stawki 23% od wartości rynkowej netto samochodu.

Prawo do korekty VAT naliczonego

Z art. 90b ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wynika, że w przypadku gdy w ciągu 60 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym odpowiednio nabyto, dokonano importu lub oddano do używania pojazd samochodowy w odniesieniu do którego kwotę podatku naliczonego stanowiła kwota, o której mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (a więc 50% kwoty podatku, np. z faktury zakupu samochodu), nastąpi zmiana jego wykorzystywania na wykorzystywanie wyłącznie do działalności gospodarczej, podatnik jest uprawniony do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego pojazdu.

Jak jednocześnie stanowi art. 90b ust. 2 ustawy o VAT, w przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w art. 90b ust. 1 ustawy o VAT, nastąpi sprzedaż pojazdu samochodowego, uznaje się, że wykorzystanie tego pojazdu zostało zmienione na wykorzystanie wyłącznie do działalności gospodarczej, aż do końca okresu korekty. Sprzedażą w rozumieniu tego przepisu jest przy tym również podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT nieodpłatna dostawa pojazdu samochodowego. Potwierdzają to w udzielanych wyjaśnieniach organy podatkowe, np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 21 lutego 2020 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.68.2019.2.MŁ). Oznacza to, że w związku z opodatkowanym podatkiem VAT (według stawki 23%) nieodpłatnym przekazaniem samochodu na cele osobiste podatnik będzie uprawniony do odliczenia części podatku VAT, który nie został odliczony przy nabyciu samochodu.

W zakresie tym nie są planowane żadne zmiany. W konsekwencji wskazane skutki w zakresie VAT wystąpią niezależnie od tego, czy przekazanie na cele osobiste oraz darowizna nastąpią jeszcze w 2021 r. czy już w 2022 r.

Skutki sprzedaży rzeczy ruchomej w podatku dochodowym

Przychody z odpłatnego zbycia (w szczególności ze sprzedaży) rzeczy ruchomych podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym tylko, jeżeli zbycie to następuje przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie danej rzeczy (zob. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy o PIT; nieistotny w omawianej sytuacji wyjątek od tej zasady dotyczy zbycia w wykonaniu działalności gospodarczej, kiedy to przychody z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych powstają niezależnie od daty ich nabycia). A contrario nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychody z odpłatnego zbycia rzeczy ruchomych po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie (chyba że sprzedaż następuje w wykonaniu działalności gospodarczej).

Powoduje to, że sprzedaż samochodu przez obdarowanego po upływie pół roku od końca miesiąca otrzymania go w darowiźnie nie spowoduje powstania u obdarowanego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym (o ile sprzedaż ta nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej). Będzie tak niezależnie od tego, czy darowizna samochodu zostanie dokonana jeszcze w 2021 r. czy już w 2022 r. Nie są bowiem wprowadzane - zwłaszcza w ramach tzw. Polskiego Ładu - żadne zmiany w tym zakresie.

Na marginesie należy dodać, że do opodatkowania podatkiem dochodowym u obdarowanego nie doszłoby również, gdyby chodziło o samochód wykupiony przez podatnika z leasingu. Co prawda w ramach tzw. Polskiego Ładu wprowadzane są zmiany wyłączające możliwość sprzedaży samochodów wykupionych z leasingu "prywatnie" bez podatku dochodowego (po upływie sześciu miesięcy, licząc od końca miesiąca wykupu samochodu z leasingu), lecz dotyczyć to będzie wyłącznie sprzedaży samochodów przez podatników będących leasingobiorcami tych samochodów (zob. dodawane art. 10 ust. 2 pkt 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT). Nadal możliwa będzie sprzedaż samochodów wykupionych z leasingu "prywatnie" bez podatku dochodowego przez osoby fizyczne, które samochodami tymi zostały przez leasingobiorców obdarowane (o ile sprzedaż nastąpi po upływie sześciu miesięcy, licząc od końca miesiąca otrzymania samochodu w darowiźnie).

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 7 ust. 2, art. 29a ust. 2 oraz art. 90b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1626

  • art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 1128; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1981

POWOŁANE WYROKI SĄDÓW

  • wyroki NSA z 9 marca 2010 r. (sygn. akt I FSK 2147/08) oraz z 21 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 492/12)

POWOŁANE INTERPRETACJE URZĘDOWE:

  • interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 lutego 2020 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.68.2019.2.MŁ)

Tomasz Krywan

doradca podatkowy, autor komentarza do ustawy o VAT 2021 wydanego nakładem INFOR PL S.A.

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK