do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Biuletyn VAT 11/2021, data dodania: 04.11.2021

Porada w trakcie aktualizacji

Jak rozliczyć przekazanie środków trwałych w zakresie VAT pomiędzy firmami małżonków

PROBLEM

Podatnik zarejestrowany jako czynny podatnik VAT prowadzi bar bistro. Zamierza wymienić swój sprzęt gastronomiczny na nowy. W związku z tym przekaże swojej żonie chłodnię, zakwalifikowaną jako środek trwały, od której nabycia odliczył VAT. Żona prowadzi sklep spożywczy i również jest podatnikiem VAT. Małżonkowie mają wspólność małżeńską. Czy mąż ze statusem czynnego podatnika VAT może przekazać chłodnię na rzecz swojej żony, która również ma taki status podmiotu?

RADA

Tak, mąż (czynny podatnik VAT) będzie mógł przekazać środek trwały (chłodnię) na rzecz swojej żony (czynnego podatnika VAT). Rozliczenie w zakresie VAT zależy od statusu pomiędzy małżonkami. Skoro mają wspólność majątkową, to dostawę należy rozliczyć w VAT jak nieodpłatne przekazanie. Gdyby małżonkowie mieli podpisaną intercyzę, dostawę sprzętu należałoby rozliczyć na zasadach ogólnych. Przy czym w obydwu sytuacjach sprzedaż należy oznaczyć kodem TP. Szczegóły w uzasadnieniu

UZASADNIENIE

Transakcje między firmami małżonków nie należą do najłatwiejszych pod względem rozliczania w zakresie VAT. Sytuacja dodatkowo się komplikuje, jeśli między małżonkami istnieje wspólność małżeńska, co oznacza, że nie mają podpisanej intercyzy.

1. Rozliczenia majątkowe między małżonkami

W momencie zawarcia małżeństwa wyodrębniają się trzy rodzaje majątków: osobisty męża i osobisty żony, a także wspólny małżeństwa.

W sytuacji gdy zawierane jest małżeństwo, to z mocy ustawy między małżonkami powstaje wspólność majątkowa. Wszystko, co zostaje nabyte w czasie trwania małżeństwa, staje się wspólnym majątkiem ich obojga. Oznacza to, że przedmioty majątkowe, które zostały zakupione przez oboje lub jednego z małżonków stanowią ich wspólny majątek.

Wspólność majątkowa nie będzie miała zastosowania, gdy zostanie podpisana intercyza między stronami jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Jest to umowa, która ustanawia rozdzielność majątkową. Natomiast jeżeli strony nie zdecydują się na taką formę, to od pierwszego dnia po zawarciu małżeństwa zaczyna działać wspólność majątkowa. Oznacza to, że niezależnie od tego, co kupią, czy to będzie w ramach działalności czy poza nią, czy to będzie zakup przez męża lub żonę - wszystko będzie traktowane jak ich majątek wspólny.

2. Dostawy między małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej

Jak już zostało zaznaczone w początkowej części odpowiedzi, szczególne wątpliwości budzi rozliczenie w zakresie VAT między małżonkami, którzy pozostają we wspólności majątkowej. Skoro bowiem obydwoje małżonkowie są właścicielami danego środka trwałego, bez względu na to, że jest on wykorzystywany w działalności jednego z nich, to nasuwa się pytanie, jak można sprzedać/kupić coś, co jest naszą wspólną własnością. Zdaniem sądu nie może w tym przypadku dojść do odpłatnej dostawy. NSA w wyroku z 4 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I FSK 887/16) orzekł, że:

(...) w sytuacji, gdy pomiędzy małżonkami istnieje ustawowa wspólność majątkowa, wszelkie transakcje, jakie zawierane są pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębnie działalność gospodarczą nie mogą mieć charakteru odpłatnego. W takim przypadku nie jest możliwe uregulowanie należności pomiędzy małżonkami. Jeden z małżonków nie może dokonać wypłaty wynagrodzenia drugiemu z małżonków środkami pieniężnymi objętymi wspólnością ustawową za składniki majątku wchodzące w skład wspólności ustawowej.

Praktyka pokazuje, że dopuszcza się natomiast nieodpłatne przekazywanie między małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej składników majątku należących do majątku wspólnego. Przekazania takie mogą podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Czyli jeżeli podatnikowi przekazującemu sprzęt przysługiwało prawo do odliczenia od jego nabycia, a tak było w przypadku Czytelnika, wówczas dojdzie do opodatkowania nieodpłatnego przekazania. W omawianej sytuacji na podstawie art. 29a ust. 2 ustawy o VAT podstawą opodatkowania będzie cena nabycia towarów rozumiana jako cena zaktualizowana na moment dokonania nieodpłatnego przekazania towaru, czyli cena, jaką podatnik (mąż) uzyskałby za nabyty towar (chłodnię) w dniu jego nieodpłatnego przekazania współmałżonkowi.

Prawidłowość takiego rozwiązania potwierdzają także organy podatkowe w licznych interpretacjach podatkowych. Przykładowo można zacytować interpretację Dyrektora KIS z 9 sierpnia 2021 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.403.2021.1.KK), w której czytamy:

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy i obowiązujące przepisy stwierdzić należy, że planowane przez Wnioskodawcę przekazanie samochodów ciężarowych i sprzętu budowlanego na rzecz żony występującej jako odrębny przedsiębiorca, będzie stanowić nieodpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Powyższe wynika z faktu, że w przypadku nieodpłatnego przekazania żonie Samochodów Asenizacyjnych, Samochodów Ciężarowych oraz Sprzętu Komputerowego wykorzystywanych przez Wnioskodawcę w prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Jak bowiem wynika z treści wniosku, w związku z nabyciem ww. Samochodów Asenizacyjnych, Samochodów Ciężarowych oraz Sprzętu Komputerowego Wnioskodawcy przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z którego to uprawnienia Wnioskodawca skorzystał. Tym samym spełnione zostały przesłanki zawarte w ww. przepisie, tj. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a przedmiotem nieodpłatnego przekazania jest towar, przy nabyciu którego przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, z którego Wnioskodawca skorzystał.

3. Dostawy między małżonkami posiadającymi odrębny majątek

Dostawy między małżonkami, którzy mają podpisaną intercyzę, a tym samym odrębny majątek, nie wywołują już takich emocji ani nie budzą wątpliwości. W tym wypadku sprawa jest prosta.

Z punktu widzenia VAT bez znaczenia pozostaje również fakt, czy mamy do czynienia z dostawą towarów płatną czy nieodpłatną. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku sprzedaż będzie opodatkowana VAT. W tej sytuacji należy uznać, że sprzedaż środków trwałych pomiędzy firmami małżonków, które stanowią ich odrębny majątek, będzie opodatkowana na zasadach ogólnych. A co za tym idzie - będzie wymagała wystawienia przez jednego z małżonków faktury obejmującej sprzedaż środka trwałego. Na fakturze podatnik wykaże należny VAT, który drugi małżonek będzie mógł odliczyć jako podatek naliczony, jeśli wydatek służy działalności opodatkowanej. Jeżeli przekazanie jest nieodpłatne, będzie opodatkowane na takich samych zasadach jak w przypadku, gdy między małżonkami jest wspólność majątkowa.

4. Oznaczenie TP przy przekazaniu towarów między firmami małżonków

Transakcje dokonywane między małżonkami, niezależnie od ustroju majątkowego (wspólność lub rozdzielność majątkowa), są transakcjami dokonywanymi między podmiotami powiązanymi. Z tego względu sprzedaż na rzecz małżonka należy w ewidencji JPK_V7M (lub 7K) oznaczyć symbolem TP. Jest tak w przypadku transakcji odpłatnych i nieodpłatnych.

Podstawa prawna:

  • art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1626

  • § 10 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług - Dz.U. z 2019 r. poz. 1988; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1179

Beata Kociańska

ekspert w zakresie VAT

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Powołane interpretacje podatkowe:

  • interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 9 sierpnia 2021 r. (sygn. 0114-KDIP1-3.4012.403.2021.1.KK)

Powołane wyroki sądów administracyjnych:

  • wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2018 r. (sygn. akt I FSK 887/16)

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK