do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę

Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 11/2021, data dodania: 21.10.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Ile można potrącić, na żądanie komornika, z wynagrodzenia pracownika zatrudnionego u dwóch pracodawców

PROBLEM

Zatrudniamy na 0,2 etatu pracownika, który dodatkowo pracuje na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w innej spółce wchodzącej w skład tej samej grupy kapitałowej, do której należy nasze przedsiębiorstwo. Pensja tego pracownika podlega egzekucji komorniczej niealimentacyjnej na kwotę ok. 15 000 zł. W jakiej wysokości w opisanej sytuacji powinniśmy dokonywać potrącenia z jego wynagrodzenia?

RADA

Obliczając kwotę potrącenia, należy uwzględnić wyłącznie wynagrodzenie i wymiar etatu obowiązujące pracownika w Państwa firmie. Oznacza to, że potrącenie komornicze w danym miesiącu nie może przekroczyć 1/2 pensji netto, przy zachowaniu kwoty wolnej od zajęć obliczonej proporcjonalnie do wymiaru etatu pracownika. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Podstawa dokonywania potrąceń. Z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek ZUS, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do PPK, w rozumieniu ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania (tzw. netto) - podlegają potrąceniu m.in. sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (art. 87 § 1 Kodeksu pracy).

Granica potrącenia i kwota wolna od potrąceń. Dokonując potrącenia z wynagrodzenia z tytułu zajęcia komorniczego niealimentacyjnego, należy pamiętać o:

  • górnej granicy potrącenia wynoszącej 1/2 wynagrodzenia netto oraz
  • kwocie wolnej od potrąceń wynoszącej 100% ustawowej płacy minimalnej netto.

Rolą wspomnianej kwoty wolnej jest zapewnienie pracownikowi pewnego minimum socjalnego przeznaczonego na utrzymanie.

Część ekspertów z zakresu prawa pracy jest zdania, że:

  • pracownikowi przysługuje w miesiącu wyłącznie jedna kwota wolna od potrąceń dla pełnego etatu, bez względu na to, z iloma pracodawcami ma on zawartą umowę o pracę,
  • w rezultacie, jeśli z racji pełnoetatowego zatrudnienia pracownik ma już zagwarantowaną pełną kwotę wolną, wynagrodzenie z drugiej umowy o pracę zawartej z innym podmiotem w przypadku zajęcia niealimentacyjnego podlega ochronie tylko do połowy wysokości, bez stosowania kwoty wolnej od potrąceń do wynagrodzenia z drugiego pracowniczego zatrudnienia.

Należy uznać, postępując zgodnie z przedstawionym poglądem, że pracodawca naraża się w ten sposób na zarzut naruszenia przepisów o ochronie pracowniczego wynagrodzenia. Nietrudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, gdy zatrudniony w dwóch podmiotach pracownik w zakładzie, w którym pracuje na pełny etat, przebywa przykładowo przez cały miesiąc na urlopie bezpłatnym i z tego powodu nie skorzysta z kwoty wolnej od potrąceń, o czym nie poinformuje swojego drugiego pracodawcy. Jeżeli w takich okolicznościach drugi zakład pracy nie uwzględni kwoty wolnej, okaże się, że ochrona wynagrodzenia nie została zastosowana.

Co więcej, komornik egzekwujący określone należności wzywa pracodawcę, aby w granicach określonych przepisami nie wypłacał dłużnikowi, poza częścią wolną od zajęcia, żadnego wynagrodzenia, lecz przekazywał potrącone kwoty na wskazany rachunek (art. 881 Kodeksu postępowania cywilnego).

Zatem w przypadku gdy pracownik jest zatrudniony u dwóch pracodawców, należy przyjąć, że obaj pracodawcy powinni przestrzegać kodeksowych ograniczeń przy dokonywaniu potrąceń z pensji (w tym kwot wolnych od zajęć właściwych dla określonego w umowie o pracę wymiaru etatu).

W aktualnym stanie prawnym na wysokość kwoty wolnej od potrąceń wpływają:

  • ustawowa kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązująca w danym roku - w 2021 r. dla pracownika pełnoetatowego kwota wolna jest ustalana od 2800 zł brutto, a w 2022 r. - od 3010 zł,
  • rodzaj potrącenia dokonywanego z wynagrodzenia (alimenty, należności niealimentacyjne, zaliczki pieniężne, kary),
  • wymiar etatu pracownika - w przypadku pracownika niepełnoetatowego kwotę wolną należy zmniejszyć proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (kalkulując kwotę wolną dla niepełnoetatowca, w pierwszej kolejności należy ustalić minimalne wynagrodzenie brutto proporcjonalnie do etatu, a następnie pomniejszyć je o składki ZUS i zaliczkę na podatek),
  • wysokość wpłat dokonywanych na PPK (podstawowe i dodatkowe),
  • fakt, czy pracownik jest objęty "zerowym PIT" oraz ma na swoim utrzymaniu członków rodziny nieosiągających dochodów, gdy z powodu podjętych w Polsce działań zapobiegających zarażeniu SARS-CoV-2 pracownikowi zostało obniżone wynagrodzenie lub członek jego rodziny utracił źródło dochodu,
  • zryczałtowane koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki na podatek, która jest stosowana tylko wtedy, gdy pracownik złoży oświadczenie PIT-2.

PRZYKŁAD

35-letni mieszkaniec Wałbrzycha jest zatrudniony w ramach stosunku pracy w dwóch podmiotach należących do tej samej grupy kapitałowej:

  • w spółce z o.o. na pełny etat,

  • w spółce akcyjnej na 0,2 etatu za stałym wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym 2000 zł brutto.

Jego pensja została zajęta przez komornika z powodu niespłacanego kredytu, a zadłużenie z tego tytułu wynosi ok. 15 000 zł.

Pracownik:

  • jest uprawniony do podstawowych kosztów uzyskania przychodów (250 zł),

  • z racji zatrudnienia niepełnoetatowego nie ma prawa do kwoty zmniejszającej miesięczną zaliczkę podatkową, gdyż jest ona stosowana w spółce z o.o.,

  • zrezygnował z uczestnictwa w PPK.

Uwzględniając powyższe założenia, spółka akcyjna realizująca zajęcie komornicze z wynagrodzenia za październik 2021 r. powinna ustalić wysokość kwoty wolnej od potrąceń i sporządzić listę płac w następujący sposób:

Lp.

Wyszczególnienie

Kwota wolna od potrąceń

Rozliczenie pensji

1.

Kwota brutto

2800 zł x 0,2 etatu = 560 zł

2000 zł

2.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne

560 zł

2000 zł

3.

Składka na ubezpieczenie emerytalne (poz. 2 x 9,76%)

54,66 zł

195,20 zł

4.

Składka na ubezpieczenia rentowe (poz. 2 x 1,5%)

8,40 zł

30 zł

5.

Składka na ubezpieczenie chorobowe (poz. 2 x 2,45%)

13,72 zł

49 zł

6.

Suma składek na ubezpieczenie społeczne (poz. 3 + poz. 4 + poz. 5)

76,78 zł

274,20 zł

7.

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 2 - poz. 6)

483,22 zł

1725,80 zł

8.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 7 x 9%) - w przypadku wyliczeń dotyczących kwoty wolnej od potrąceń składka zdrowotna została obniżona do wysokości zaliczki na podatek, czyli do poz. 14

39,61 zł

155,32 zł

9.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku (poz. 7 x 7,75%)

37,45 zł

133,75 zł

10.

Koszty uzyskania przychodu

250 zł

250 zł

11.

Wpłata do PPK finansowana przez pracodawcę

0,00 zł

0,00 zł

12.

Podstawa obliczenia zaliczki na podatek po zaokrągleniu do pełnych złotych (poz. 1 - poz. 6 - poz. 10 + poz. 11)

233,00 zł

1476 zł

13.

Kwota zmniejszająca miesięczną zaliczkę podatkową

0,00 zł

0,00 zł

14.

Zaliczka na podatek [(poz. 12 x 17%) - poz. 13]

39,61 zł

250,92 zł

15.

Zaliczka na podatek dochodowy po zaokrągleniu do pełnych złotych (poz. 14 - poz. 9)

2,00 zł

117 zł

16.

Wpłata do PPK finansowana przez zatrudnionego

0,00 zł

0,00 zł

17.

Kwota netto (poz. 1 - poz. 6 - poz. 8 - poz. 15 - poz. 16)

441,61 zł

1453,48 zł

18.

Maksymalna kwota zajęcia komorniczego (poz. 17 x 50%)

nie dotyczy

726,74 zł

19.

Kwota wolna od potrąceń

nie dotyczy

441,61 zł

20.

Kwota do wypłaty (poz. 17 - poz. 18)

nie dotyczy

726,74 zł

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 87 § 1, art. 871 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1162

  • art. 881 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805

Mariusz Pigulski

ekspert i praktyk, zajmujący się od wielu lat prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, absolwent Podyplomowego Studium Prawa Pracy na Uniwersytecie Łódzkim, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Powiązane dokumenty

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK