do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
 
data dodania: 05.08.2020
codzienne aktualności na Twojej komórce - pobierz aplikację mobilną
 

Za odmowę podania informacji o najemcach lokali użytkowych można zapłacić karę

Podanie przez właściciela nieruchomości informacji o powierzchni użytkowej zajmowanej przez przedsiębiorców będących jego najemcami nie narusza, co do zasady, tajemnicy przedsiębiorstwa. Jeżeli przedsiębiorca nie poda takiej informacji organowi podatkowemu, może być ukarany karą porządkową, o której mowa w art. 262 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z 29 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 2755/19).

Stan faktyczny i stanowisko organu podatkowego

Podatnik jest właścicielem budynku składającego się z wielu lokali. Z tego tytułu jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Do organu podatkowego dotarła wiadomość, że niektóre lokale znajdujące się w tym budynku są wynajmowane firmom na potrzeby prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Organ wszczął więc postępowanie podatkowe w celu ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości. Przeprowadził oględziny, które potwierdziły funkcjonowanie firm w budynku, a w konsekwencji - zasadność podwyższenia stawki podatku. Wezwał więc podatnika do podania, jaka powierzchnia budynku zajmowana jest na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez jego najemców.

Podatnik odmówił podania tych informacji, podnosząc dwa argumenty. Po pierwsze, on sam nie prowadzi działalności gospodarczej, wobec czego nie ma podstaw do stosowania wobec niego podwyższonej stawki podatku ze względu na jej prowadzenie. Po drugie, udzielenie wyjaśnień naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorstw wynajmujących u niego lokale.

Organ podatkowy ponownie wezwał do złożenia wyjaśnień, podając, że - w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - podwyższoną stawkę podatku należy stosować, gdy nieruchomość jest "związana z prowadzeniem działalności gospodarczej" przez kogokolwiek - niekoniecznie samego podatnika.

Podatnik ponownie odmówił złożenia wyjaśnień, wobec czego organ nałożył na niego karę porządkową w wysokości 250 zł, podając jako podstawę art. 262 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przewidujący karę pieniężną w wysokości do 2800 zł, m.in. za bezzasadne odmówienie złożenia wyjaśnień.

Podatnik zaskarżył postanowienie nakładające karę do sądu, ponownie zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorstwa oraz wskazując, że organ mógł przecież przeprowadzić dowód z przesłuchania go jako strony.

Stanowisko WSA

Sąd oddalił skargę podatnika, wskazując, że zasłanianie się tajemnicą przedsiębiorstw jest całkowicie bezpodstawne, choćby dlatego że organ nie żądał informacji o powierzchni zajmowanej przez każdą z firm-najemców, a tylko o łącznej powierzchni zajmowanej przez wszystkie firmy. Sąd wyjaśnił, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorcy, musi spełniać dwie przesłanki: formalną i materialną. Przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. Istotą przesłanki materialnej jest to, że informacje muszą ze swojej istoty dotyczyć kwestii, których ujawnienie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy. Chodzi więc o informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa, informacje posiadające choćby minimalną wartość gospodarczą, np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń. Żadna z tych dwóch przesłanek nie została spełniona w niniejszej sprawie. Odmowa złożenia wyjaśnień była więc bezzasadna.

Sąd wskazał na marginesie, że podatnik w złożonej informacji podatkowej w ogóle nie wykazał faktu wynajmowania lokali firmom i na początku postępowania (do przeprowadzenia oględzin) negował w ogóle istnienia tego najmu.

Jeśli chodzi o zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania podatnika jako strony, sąd wskazał, że to organ prowadzący postępowanie decyduje o stosowanych środkach dowodowych, a dowody z wyjaśnień i z przesłuchania strony są - z punktu widzenia mocy dowodowej - równorzędne. Organ mógł więc wybrać formę wezwania do złożenia wyjaśnień.

Stanowisko NSA

Sąd II instancji oddalił skargę kasacyjną podatnika, podzielając w całości argumentację WSA. Sąd wskazał, że co prawda ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 11 ust. 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji), ale podatnik nie skonkretyzował, w czym udzielona organom podatkowym informacja naruszałaby tajemnicę przedsiębiorców wynajmujących u niego powierzchnię użytkową.

Wezwanie skierowane do podatnika było uzasadnione i prawidłowe, a kara porządkowa ma na celu dyscyplinowanie uczestników postępowania i przeciwdziałanie obstrukcji procesowej. Jej zastosowania nie przekreśla więc możliwości alternatywnego pozyskania danych przez organ prowadzący postępowanie.

Prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy nie budzi żadnej wątpliwości. Dziwić może nieco postawa podatnika, który o karę wymierzoną w stosunkowo niskim wymiarze walczył do upadłego, czyli do wyczerpania wszystkich możliwych środków prawnych, nie mając przy tym przekonujących argumentów. Takim argumentem nie było odwoływanie się do tajemnicy przedsiębiorstw, chociażby dlatego, że organ żądał podania łącznej powierzchni zajmowanej przez najemców prowadzących działalność gospodarczą.

Z innych spraw wiadomo nam, że organy podatkowe żądają niekiedy od właścicieli podania danych bardziej szczegółowych, np. o wysokości płaconego czynszu najmu, i sądy administracyjne również i takie żądania skłonne są akceptować.

Na marginesie dodajmy ciekawostkę, że Ordynacja podatkowa nie określa dolnej granicy kary porządkowej, co niesie za sobą ten mankament, że czasami nawet karę w wysokości 1000 zł uważa się z wymierzoną w jej "dolnych granicach".

Krzysztof Janczukowicz

CIT 2020. Komentarz

Publikacja zawiera praktyczne omówienie każdego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Uwzględnia wszystkie zmiany, które weszły w życie od 1 stycznia do 18 lipca 2020 r., w tym zmiany wprowadzone w ramach tarcz antykryzysowych łagodzących skutki epidemii COVID-19. Są to m.in. regulacje związane z ulgą na złe długi oraz tzw. białą listą podatników.

Kup już za: 199.00 zł

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK