Wydatki na dezynfekcję, środki czystości, maseczki - czy to koszt podatkowy

Jednym ze sposobów walki z koronawirusem jest podejmowanie przez przedsiębiorców działań profilaktycznych mających na celu zapobieżenie zarażeniu tym wirusem. W związku z tym firmy masowo kupują m.in. maseczki przeznaczone dla pracowników, ręczniki papierowe, mydła antybakteryjne i środki dezynfekujące, a niektóre zlecają innym firmom dezynfekcję swojej siedziby. Aby rozliczyć takie wydatki, należy sięgnąć do zasad ogólnych wynikających z ustaw podatkowych.

Zgodnie z prawem pracy to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Z tego powodu - w związku z art. 304 kodeksu pracy - ciąży na nim obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy nie tylko pracownikom, lecz także m.in. osobom fizycznym wykonującym na terenie danej firmy pracę na innej podstawie niż stosunek pracy czy osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą. Ciążąca na pracodawcy odpowiedzialność w tym zakresie, jak najbardziej uzasadnia ponoszenie przez niego wydatków mających na celu profilaktykę w walce z koronawirusem. Dlatego wydatki na ten cel można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 865; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 183; dalej: ustawa o CIT) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1387; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 183; dalej: ustawa o PIT) wymienione wydatki, które zapobiegają nieobecnościom pracowników z powodu choroby oraz - w konsekwencji - przy dużej ich skali zakłóceniom w prowadzeniu działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt podatkowy. Celem ich poniesienia jest zapobieżenie dezorganizacji pracy, co w sposób pośredni wpływa na funkcjonowanie firmy i osiągane przez nią przychody (ew. zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów). Z punktu widzenia pracodawcy jest to zatem wydatek uzasadniony i racjonalny.

Od tego rodzaju wydatków przysługuje również prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli - zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 106; dalej: ustawa o VAT) - zakupy wykazują związek z działalnością opodatkowaną podatnika (przedsiębiorcy). W przypadku odliczenia VAT - przy założeniu, że przedsiębiorca wykonuje czynności opodatkowane VAT - związek wydatków z tymi czynnościami również ma charakter pośredni. Dokonane zakupy - w postaci wymienionych środków zapobiegających zarażeniu korona wirusem - wykazują pośredni związek z osiąganym obrotem opodatkowanym VAT poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie firmy.

Wydatki te nie zaspokajają potrzeb osobistych pracowników lub innych osób przebywających na terenie zakładu pracy w związku z wykonywanymi obowiązkami, lecz wynikają przede wszystkim z potrzeb samego pracodawcy, który w ten sposób chce uniknąć konsekwencji wynikających z zarażenia pracowników koronawirusem i zapewnić sobie normalny, dotychczasowy tok prowadzenia działalności gospodarczej.

Aneta Szwęch